Yüzde bulma, artırma, azaltma ve oran hesaplama işlemlerini kolayca yapın.
Yüzde hesaplama, bir sayının belirli bir oranını bulmak veya iki sayı arasındaki oranı yüzde olarak ifade etmek için kullanılan matematiksel işlemdir. "Yüzde" kelimesi Latince "per centum" yani "yüz başına" anlamına gelir ve % sembolü ile gösterilir.
Günlük hayatta yüzde hesaplama, indirimler, faiz oranları, vergiler, maaş zamları ve istatistiklerde sıklıkla kullanılır. Finansal okuryazarlığın temel taşlarından biri olan yüzde kavramı, bilinçli tüketici olmak için vazgeçilmezdir.
Aşağıdaki tabloda en sık kullanılan yüzde hesaplama formüllerini ve pratik örneklerini bulabilirsiniz:
| İşlem | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| Yüzde Bulma | Sonuç = Sayı × (Yüzde / 100) | 200'ün %15'i = 30 |
| Yüzde Artırma | Sonuç = Sayı × (1 + Yüzde / 100) | 200 + %15 = 230 |
| Yüzde Azaltma | Sonuç = Sayı × (1 - Yüzde / 100) | 200 - %15 = 170 |
| Oran Hesaplama | Oran = (Sayı1 / Sayı2) × 100 | 30, 200'ün %15'idir |
| Yüzdelik Değişim | Değişim = ((Yeni - Eski) / Eski) × 100 | 80'den 100'e = %25 artış |
Alışverişte en sık karşılaşılan yüzde hesaplama türüdür. Bir ürünün indirimli fiyatını bulmak için:
Örnek: 2.500 TL'lik bir ayakkabıda %40 indirim var. İndirimli fiyat nedir?
Türkiye'de genel KDV oranı %20'dir. KDV dahil ve hariç fiyat hesaplama:
Örnek: 1.000 TL'lik ürünün KDV dahil fiyatı nedir?
Tersi: 1.200 TL KDV dahil fiyattan KDV hariç fiyatı bulmak için: 1.200 / 1.20 = 1.000 TL
Maaş artışlarını hesaplamak için yüzde artırma formülü kullanılır:
Örnek: 2026 yılında net asgari ücret 28.075,50 TL. %30 zam yapılırsa yeni maaş ne olur?
Bankada paranızın ne kadar getiri sağlayacağını hesaplamak için:
Örnek: 100.000 TL'yi yıllık %45 faizle mevduata yatırdığınızda 1 yıl sonra ne kadar olur?
Sayıyı yüzde değeriyle çarpıp 100'e bölün. Örneğin: 500'ün %20'si = 500 × 20 / 100 = 100
İndirimli fiyat = Orijinal fiyat × (1 - İndirim oranı / 100). Örneğin: 1000 TL'lik ürün %30 indirimle = 1000 × 0.70 = 700 TL
Yüzdelik fark = ((Yeni değer - Eski değer) / Eski değer) × 100. Örneğin: 80'den 100'e = ((100-80)/80) × 100 = %25 artış
KDV dahil fiyat = Fiyat × (1 + KDV oranı / 100). Türkiye'de genel KDV %20'dir. 100 TL'lik ürün KDV dahil = 100 × 1.20 = 120 TL
Yeni maaş = Eski maaş × (1 + Zam oranı / 100). Örneğin: 20.000 TL maaşa %25 zam = 20.000 × 1.25 = 25.000 TL
Yüzde = (Küçük sayı / Büyük sayı) × 100. Örneğin: 30, 200'ün yüzde kaçı? = (30/200) × 100 = %15