Katma Değer Vergisi (KDV), Türkiye'de mal ve hizmet teslimlerinde uygulanan en yaygın dolaylı vergi türüdür. 2026 yılında %1, %10 ve %20 olmak üzere üç farklı KDV oranı uygulanmaktadır. KDV hesaplama işlemi, fatura düzenlerken veya fiyat karşılaştırması yaparken sıklıkla ihtiyaç duyulan bir hesaplamadır.
Türkiye'de uygulanan güncel KDV oranları ve hangi ürün/hizmetlere uygulandığı aşağıdaki tabloda detaylı olarak gösterilmektedir:
| Oran | Ürün ve Hizmetler |
|---|---|
| %1 | Temel Gıda: Ekmek, un, buğday, pirinç, makarna, süt, yoğurt, peynir, yumurta, taze meyve ve sebze, kuru baklagiller |
| %10 |
Hizmetler: Otel konaklama, restoran, lokanta, sinema, tiyatro Ürünler: Kitap, dergi, gazete, ilaç, tıbbi cihaz, tekstil ürünleri |
| %20 | Genel Oran: Elektronik (telefon, bilgisayar, TV), beyaz eşya, otomobil, mobilya, kozmetik, alkollü içecekler, lüks tüketim malları |
KDV hesaplama için iki temel formül kullanılır. KDV dahil fiyattan KDV çıkarma (ayıklama) ve KDV hariç fiyata KDV ekleme işlemleri farklı formüllerle yapılır:
Net Tutar = KDV Dahil Tutar ÷ 1,20
Toplam = Net Tutar × 1,20
30.000 TL'lik telefon fiyatından KDV çıkarma:
8.000 TL net tutara KDV ekleme:
505 TL'lik temel gıda faturası:
550 TL'lik restoran hesabı:
KDV dahil fiyattan KDV çıkarmak için toplam tutarı (1 + KDV oranı) değerine bölmeniz gerekir. Örneğin %20 KDV için: 1.200 TL ÷ 1,20 = 1.000 TL net tutar. KDV tutarı ise 1.200 - 1.000 = 200 TL olur.
KDV tevkifatı, faturadaki verginin tamamının satıcıya ödenmeyip, bir kısmının (belirlenen oranlara göre) alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine ödenmesidir. Yapı denetim, temizlik ve güvenlik hizmetlerinde sıklıkla uygulanır.
KDV iadesi, ihracat yapan firmalar, indirimli orana (%1 veya %10) tabi mal teslim edenler ve belirli yatırım teşviklerine sahip olan mükellefler tarafından alınabilir. İade işlemi için e-İade başvurusu yapılması gerekir.
Temel gıda maddeleri olan ekmek, un, buğday, pirinç, makarna, süt, yoğurt, peynir, yumurta ve taze meyve-sebze gibi ürünlerde %1 KDV oranı uygulanır. Bu oran tüketiciyi enflasyona karşı koruma amaçlıdır.
Faturada önce KDV hariç tutar (matrah) gösterilir, ardından uygulanan KDV oranı ve KDV tutarı ayrı bir satırda belirtilir. En altta ise genel toplam (KDV dahil) yer alır.
Türkiye'de 2026 yılında üç farklı KDV oranı uygulanmaktadır: %1 (temel gıda), %10 (gıda, turizm, tekstil, ilaç) ve %20 (genel oran - elektronik, beyaz eşya, otomobil vb.).