Grid Sistemleri Neden Tehlikeli? Hedge Yaklaşımının Riski

Grid ve hedge sistemleri, otomatik işlem dünyasının en çok satılan fikirleridir. Aylarca düzgün çalışır, sonra bir haftada hesabı bitirirler.

Bu yazı neden böyle olduğunu anlatıyor — söylenti üzerinden değil, gerçek fiyat verisi üzerinden.

Amaç bu sistemleri kötülemek değil. Matematiklerini açık etmek. Bir yöntemin nerede çalıştığını bilmek, nerede çöktüğünü bilmeden mümkün değildir; ve grid sistemlerinin çöküş noktası tam olarak hesaplanabilir bir yerdedir.

Grid sistemleri nasıl çalışır?

Grid, belirli aralıklarla üst üste emir dizmektir. Fiyat düştükçe alım yapılır; her yeni alım ortalama maliyeti aşağı çeker.

Fiyat geri döndüğünde tüm pozisyonlar birlikte kâra geçer ve sistem kapanır. Kâğıt üzerinde zarif görünür: düşüş ne kadar sürerse sürsün, yeterince geri dönüş olduğunda kazanç kesindir.

Hedge yaklaşımı da aynı aileden. Zarardaki pozisyonu kapatmak yerine ters yönde ikinci bir pozisyon açılır; zarar "dondurulur", kapatılmaz.

İki yöntemin ortak varsayımı şudur: fiyat geri dönecek. Sistemin tamamı bu tek cümlenin üzerine kuruludur.

Yaygın iddialar ve karşılıkları

1. "Fiyat er ya da geç geri döner"

İddia: Piyasa yatay hareket eder, dolayısıyla yeterince beklenirse her seviye yeniden ziyaret edilir.

Karşılık: Süre sınırı olmayan bir iddia sınanamaz. Asıl soru "döner mi" değil, dönene kadar teminatınız yeter mi. Kaldıraçlı hesapta bu ikisi çok farklı sorulardır.

Kanıt durumu: Aşağıdaki grafik dört yüz günlük EUR/USD verisinde fiyatın kesintisiz ilerlediği dönemi gösteriyor. Kuralı yazdık — art arda yükselen kapanışlar — ve tarama buldu.

2. "Ortalama maliyet düşünce risk azalır"

İddia: Her yeni alım ortalamayı aşağı çeker, böylece başabaş noktası yaklaşır.

Karşılık: Ortalama düşer ama toplam pozisyon büyür. Başabaş yaklaşırken her pipin parasal karşılığı da artar. İkisi aynı anda olur ve ikincisi daha hızlı büyür.

Sayısal olarak: beşinci kademede pozisyon beş katıdır. Fiyatın 10 pip daha aleyhinize gitmesi, ilk kademedekinin beş katı zarar demektir. Başabaş 20 pip yaklaşmışken zarar hızı beşe katlanmıştır.

Kanıt durumu: Bu aritmetik, tartışmaya kapalıdır. Teminat seviyesinin nasıl eridiğini margin hesaplama ve stop out hesaplama ile görebilirsiniz.

3. "Hedge ile zarar durdurulur"

İddia: Ters pozisyon açmak zararı dondurur; piyasa hangi yöne giderse gitsin net sonuç değişmez.

Karşılık: Zarar donmaz, kilitlenir. İki pozisyon da teminat tüketir, ikisi de swap öder. Kilidi açmak için bir noktada birini kapatmanız gerekir — ve o karar, en başta vermekten kaçındığınız kararın ta kendisidir.

Kanıt durumu: Gecelik taşıma maliyeti ölçülebilir. İki yönlü pozisyonun swap yükünü swap hesaplama ile hesaplayabilirsiniz. Maliyet kalemlerinin tamamını forex maliyetleri yazımızda ele aldık.

4. "Aylardır kesintisiz kâr veriyor"

İddia: Sistem uzun süredir çalışıyor, dolayısıyla güvenilir.

Karşılık: Grid sistemlerinin getiri eğrisi tanımı gereği böyle görünür — düzgün yükselen bir çizgi, sonra tek bir dik düşüş. Uzun kesintisiz kâr serisi, sistemin sağlamlığının değil, henüz o hareketle karşılaşmamış olmasının göstergesidir.

Kanıt durumu: Grafiklerdeki kesintisiz seriler dört yüz gün içinde birkaç kez oluşuyor. Yani "o hareket" nadir ama kaçınılmaz.

5. "Yeterince derin grid kurarsan sorun kalmaz"

İddia: Kademe sayısını artırıp aralıkları genişletmek sistemi dayanıklı yapar.

Karşılık: Derinlik teminat gerektirir. Kademe sayısını ikiye katlamak gereken teminatı da yaklaşık ikiye katlar. Sonsuz derinlik sonsuz teminat demektir ve bu mümkün değildir.

Kanıt durumu: Sınır aritmetiktir. Hesabın tükenme olasılığını risk of ruin hesaplama ile, geri çekilme derinliğini drawdown hesaplama ile ölçebilirsiniz.

6. "Stop koymadığım için zarar etmiyorum"

İddia: Pozisyon kapatılmadıkça zarar gerçekleşmez.

Karşılık: Gerçekleşmemiş zarar da zarardır — teminatınızı tüketir ve stop out seviyesine yaklaştırır. Fark şu: siz kapatmazsanız, aracı kurum kapatır. Ve o kapatma sizin seçtiğiniz yerde olmaz.

Kanıt durumu: Stop out mekanizması sözleşmeyle tanımlıdır. Nasıl işlediğini margin call yazımızda anlattık.

Grid sistemleri ne zaman çalışır?

Dürüst olmak gerekirse: yatay ve dar bantlı piyasada gerçekten çalışır. Fiyat bir aralıkta gidip gelirken her salınım kâr üretir.

Sorun, piyasanın hangi rejimde olduğunu önceden bilememektir. Yatay dönem ile trendin başlangıcı, başlarken birbirine benzer.

Bu yüzden gerçek soru "grid çalışır mı" değil, "rejim değiştiğinde ne olacak" olmalıdır. Cevabı yoksa sistem eksik demektir.

Rejim değişimini yapı üzerinden okumayı piyasa yapısı yazımızda ele aldık; sermaye yönetiminin genel çerçevesini risk yönetimi rehberimizde anlattık.

Sayısal bir çöküş senaryosu

Rakamlarla bakmak, tartışmayı bitirir. 10.000 birimlik bir hesap, her 20 pipte bir 0,1 lot ekleyen bir grid kurulumu düşünelim.

Tablodaki asıl bilgi son sütunun hızlanmasıdır. Kademe sayısı beşten ona çıkarken zarar yaklaşık üç katına, ondan on beşe çıkarken yine iki buçuk katına çıkıyor. Fiyat düz bir hızla giderken zarar hızlanarak büyür.

280 pip, EUR/USD için olağandışı bir mesafe değil. Ortalama günlük aralık 50-60 pip bandındayken beş günlük tek yönlü bir hareket bu mesafeyi rahatça kat eder — ve grafiklerde gördüğümüz gibi böyle dönemler var.

Bu noktada teminat seviyesi kritik eşiğe iner ve aracı kurum pozisyonları kapatmaya başlar. Kapatma sırası genellikle en çok zarardaki pozisyondan başlar, yani sistemin ortalama maliyet mantığı da bozulur.

Dikkat: bu senaryoda hiçbir şey ters gitmedi. Sistem tasarlandığı gibi çalıştı; sadece fiyat geri dönmedi.

Kendi kurulumunuzun sınırını görmek için marjin seviyesi hesaplama ve lot büyüklüğü hesaplama kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular