ICT Nedir? Smart Money Yaklaşımının Mantığı ve Sınırları

ICT nedir, neyi iddia eder?

ICT, Inner Circle Trader kısaltmasıdır ve fiyat hareketini büyük kurumların emir akışı üzerinden okumayı öneren bir yaklaşımın adıdır. Smart money — akıllı para — ifadesi de aynı fikrin daha genel karşılığıdır.

Temel iddia tek cümleyle şudur: fiyat rastgele dolaşmaz, emirlerin biriktiği yerlere doğru hareket eder. Yaklaşım, bu birikme bölgelerini grafikte tanımlanabilir desenlerle işaretlemeye çalışır.

Buradaki ayrımı baştan koymak gerekir. Bu bir tanım kümesidir, kanıtlanmış bir piyasa yasası değil. Kavramlar size grafiği tutarlı biçimde okumanın bir yolunu verir; gelecekte ne olacağını söylemez.

ICT'nin dayandığı üç varsayım

Birincisi, emirler yığılır. Belirgin tepe ve diplerin hemen ötesinde stop emirleri birikir; bu bölgeler fiyat için bir çekim noktasıdır.

İkincisi, büyük emir tek seferde geçmez. Büyük bir pozisyonu tek fiyattan almak piyasayı kendi aleyhine oynatacağı için işlem parçalara bölünür; bu da grafikte iz bırakır.

Üçüncüsü, iz okunabilir. Yaklaşımın en tartışmalı kısmı budur. İlk iki varsayım piyasa mikroyapısı literatüründe karşılık bulur; üçüncüsü, yani izin grafikten geriye dönük olarak güvenilir biçimde okunabildiği iddiası, aynı ölçüde desteklenmiş değildir.

Order block: hareketi başlatan mum

Order block, güçlü bir hareketin hemen öncesindeki son ters yönlü mumdur. Yükseliş için: yukarı hamleyi başlatan son düşüş mumu.

Yukarıdaki grafik uydurma bir çizim değil. Kural koda yazıldı — düşüş mumu, ardından gelen üç mum önceki on mumun tepesini kapanışla kırıyor — ve veri tarandı. Bulunan on bir aday arasından kırılım gücü en yüksek olan çizildi.

İşaretleme ayrıntısını ve doğrulama koşullarını order block yazımızda adım adım anlattık. Bölgeye girerken pozisyon büyüklüğünü lot büyüklüğü hesaplama ile belirlemek, stop mesafesi değiştikçe riski sabit tutar.

Fair value gap: fiyatın atladığı bölge

Üç mumluk bir yapıda birinci mumun tepesi ile üçüncü mumun dibi kesişmiyorsa, aradaki bant fair value gap olarak adlandırılır. Fiyat oradan hızla geçmiş, o seviyelerde alıcı ile satıcı yeterince buluşmamıştır.

Tanım tamamen ölçülebilir: mum1.tepe < mum3.dip. Yorum gerektirmez, bu yüzden farklı kişiler aynı grafikte aynı boşluğu bulur.

Boşluğun kaç pip olduğu doğrudan risk hesabına girer. Parasal karşılığını pip değeri hesaplama ile, olası sonucu kâr zarar hesaplama ile görebilirsiniz. Kavramın ayrıntısı fair value gap yazımızda.

Likidite: stop emirlerinin biriktiği yer

Birbirine çok yakın iki tepe, yaklaşımın diliyle bir likidite havuzudur. Mantık şu: o tepelerin hemen üzerine konmuş stop emirleri birikmiştir ve fiyat oraya uzandığında bu emirler tetiklenir.

Grafikteki iki tepe on gün arayla neredeyse aynı seviyede oluşmuş. Bunu kural bulur, göz değil.

Dikkat: stop emirlerinin orada biriktiği bir çıkarımdır, ölçüm değil. Kimse emir defterini göremez. Gördüğümüz tek şey iki tepenin eşitliğidir. Stop yerleşimi konusunu stop loss yazımızda ayrıca ele aldık.

Yapı kırılımı ve karakter değişimi

Yaklaşım, trendi öznel bir izlenim yerine salınım tepe ve dipleri üzerinden tanımlar. Önceki tepe kapanışla aşılırsa yapı kırılımı (BOS), önceki dip kırılırsa karakter değişimi (CHoCH) denir.

Bu, ICT'nin en sağlam tarafıdır — çünkü tamamen mekaniktir. Trend "yukarı görünüyor" değil, "son üç tepe yükseliyor" olur.

Mekanik olması tartışmayı da bitirir. İki kişi aynı grafiğe bakıp trend yönü konusunda anlaşamıyorsa, sorun genellikle kimin haklı olduğu değil, salınım tanımının önceden yazılmamış olmasıdır. Kaç mumluk pencereyle salınım arayacağınıza baştan karar verin; sonradan değiştirmek, sonucu beğendiğiniz tanımı seçmek anlamına gelir.

İkisinin farkını ve işaretleme sırasını piyasa yapısı yazımızda gösterdik. Klasik yaklaşımla karşılaştırmak isterseniz destek direnç yazımız iyi bir başlangıç.

ICT ile klasik teknik analiz arasındaki fark

Fark göründüğü kadar büyük değil. İkisi de aynı grafikteki aynı tepe ve dipleri kullanır; ICT bunlara farklı ad verir ve bölge olarak işaretler.

Pratik sonuç: ICT öğrenmek klasik analizi geçersiz kılmaz. Temel kavramlar için teknik analiz yazımız hâlâ geçerlidir.

ICT'de zaman ve seans kavramı

Yaklaşımın az konuşulan ama belirleyici tarafı zamandır. Aynı desen günün her saatinde aynı anlamı taşımaz; çünkü işlem hacmi saatten saate değişir.

Londra ve New York seanslarının çakıştığı dilim en yoğun dönemdir. Yaklaşımın kendi dilinde bu yoğun saatlere killzone deniyor — özel bir mekanizma değil, sadece hacmin yükseldiği pencerelerin adlandırılmış hâli.

Buradaki mantık sağlam: bir seviyenin kırılması, o seviyeye gerçekten büyük hacim geldiğinde anlamlıdır. Asya seansında oluşan dar aralıkta görülen kırılım ile Londra açılışındaki kırılım aynı ağırlıkta değildir.

Ama abartmamak gerekir. Seans penceresi bir filtredir, sinyal değil. "Killzone'da olduğu için girdim" cümlesi tek başına bir gerekçe sayılmaz. Hangi saatte ne olduğunu işlem saatleri yazımızda ölçtük; kısa vadeli çalışmada maliyetin neden belirleyici olduğunu scalping yazımızda anlattık.

Bu yazıdaki grafikler günlük mumlardan üretildi; seans içi ayrımlar günlük veride görünmez. Daha küçük zaman dilimlerine inildiğinde aynı kavramlar geçerli kalır, yalnızca ölçek değişir.

Sık yapılan hatalar

Geriye dönük bakıp "işte tuttu" demek. Grafiğin sağ tarafı kapalıyken hangi order block'un çalışacağını bilmek, kapalı değilken bilmekten çok farklıdır.

Her boşluğu işaretlemek. Tarama 400 mumda 34 boşluk buluyor. Hepsi anlamlı olsaydı grafik baştan sona bölge olurdu.

Terimi anlamakla kullanabilmeyi karıştırmak. Kavramları öğrenmek bir hafta sürer; tutarlı uygulamak bambaşka bir iştir.

Riski atlamak. Kurulum ne kadar temiz görünürse görünsün pozisyon büyüklüğü ve stop olmadan sonuç rastlantıdır. Ölçüsünü risk yönetimi rehberimizde anlattık; beklenen sonucu risk ödül hesaplama ile görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular