Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi'nin (CREA) yayımladığı analiz, Hürmüz Boğazı üzerinden yayılan küresel petrol şokunda en ağır faturayı ABD'nin ödediğini gösterdi. CREA, İran'daki savaşın dünya genelinde akaryakıt maliyetlerine yansımasını değerlendiren bir rapor hazırladı.
Küresel maliyet 468 milyar dolara ulaştı
Rapora göre ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a yönelik saldırılara başlamasının ardından benzin ve dizel fiyatlarında görülen artış, dünya genelinde tüketicilere toplam 468 milyar dolarlık ek yük bindirdi. CREA, bu yükün ülkeler arasında eşit dağılmadığını, ABD'nin diğer tüm ülkelerin önünde yer aldığını vurguladı.
- ABD: Yakıt faturasına eklenen tutar 160 milyar dolar, bu da küresel toplamın üçte birine denk geliyor
- Çin: 54 milyar dolar ile ikinci sırada
- Kanada: 17 milyar dolar ile üçüncü sırada
Kişi başı maliyette ABD yine başta
Dünyanın en büyük petrol üreticisi konumundaki ABD'de vatandaş başına düşen ek yük 471 dolara çıktı; bu tutar küresel ortalama olan 60 doların yaklaşık 8 katına karşılık geliyor. CREA'nın verilerine göre kişi başı ek maliyette ABD'yi 422 dolarla Kanada, 386 dolarla Avustralya izledi. Analizde, ABD'deki akaryakıt zammının diğer piyasa ekonomilerinden çok farklı seyretmediği, ancak ülkenin kişi başına daha fazla yakıt tüketmesi ve petrole bağımlılığı azaltma konusunda sınırlı adım atmış olmasının onu diğerlerinden ayırdığı belirtildi.
Elektrikli araç kullanıcıları daha az etkilendi
CREA'nın hesaplamasına göre ABD'de benzinli araç kullanan ortalama bir sürücü, mart ayından bu yana yakıta 440 dolar fazladan harcadı. Elektrikli araç sahiplerinde ise şarj maliyetindeki artış yalnızca 17 dolarla sınırlı kaldı. 2026'nın ilk 8 ayında ABD'de elektrikli araçların yeni otomobil satışları içindeki payı geçen yılın aynı dönemine kıyasla 3 puan düşerek yüzde 7,3'e geriledi. Aynı dönemde bu oran Norveç'te yüzde 98, Çin'de yüzde 57, Avrupa Birliği'nde ise yüzde 32 seviyesinde gerçekleşti.
CREA, 2023'ten itibaren yakıt tüketimini azaltan ülkelerin maliyet artışından görece daha az etkilendiğini aktardı. Buna göre Çin yaklaşık 10,8 milyar dolar, Almanya 3,7 milyar dolar tasarruf sağladı; ABD'de ise bu tasarruf 5,7 milyar dolar olarak hesaplandı. Döviz üzerinden işlem yapmak isteyenler döviz hesaplama aracını kullanabilir.
İlgili: Petrol fiyatları hürmüz boğazı saldırıları sonrası artış kaydetti
