Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihinde tasfiyesine karar verdiği yatırım fonlarını ilgilendiren yeni kanun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Dokuz maddelik düzenleme, henüz tasfiyesi tamamlanmamış fonlarda yatırımcı alacaklarının nasıl ödeneceğini, fon varlıklarının nasıl tasfiye edileceğini ve fonlardan hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin nasıl geri kazanılacağını belirliyor.
Ara ödemede üst sınır 1 milyon lira
Kanun, nihai tasfiye süreci bitmeden yatırımcılara bir ön ödeme yapılmasına da kapı açıyor. Buna göre yatırımı 1 milyon liranın altında kalanlara yatırdıkları tutarın tamamı ödenebilecek; yatırımı bu eşiği aşanlar içinse ödeme en çok 1 milyon lirayla sınırlı tutulacak. Fonların elindeki nakit yetersiz kalırsa SPK, daha geniş bir yatırımcı kitlesine ulaşabilmek için ödemelerde öncelik sırası veya asgari tutar belirleyebilecek. Ara ödemelerde TÜFE ve Yİ-ÜFE'ye dayalı endeksleme uygulanmayacak, bu hesaplama yalnızca nihai ödemede devreye girecek. Ayrıca ara ödeme alanların katılma payları tasfiyenin son aşamasında iade edilip, önceden aldıkları tutar toplam alacaktan düşülecek.
Tasfiye süreci hangi kurumlarca yürütülecek
Süreç SPK'nın gözetiminde Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası tarafından yönetilecek. Yatırımcıların hangi tutara hak kazandığı, Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarıyla tasfiyeyle görevlendirilen kuruluşların kayıtlarının karşılaştırılmasıyla ortaya çıkarılacak. Fon varlıklarının nasıl değerlenip satılacağı ve ödemelerin hangi sırayla yapılacağı da SPK tarafından belirlenecek. Geri kazanılan tutarlar ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde, her fon için ayrı açılacak hesaplarda tutulacak.
- 17 Eylül 2026 öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na iletilip fon temerrüdü veya fiyat açıklanmaması yüzünden gerçekleşmeyen, katılma payı bloke edilmiş işlemler de kanun kapsamına giriyor.
- İlgili fonlarla bağlantılı sermaye piyasası suçuna karıştığı SPK tarafından tespit edilen kişilere ödeme yapılmayacak.
- Fon zararından öncelikle fonu kuran veya yöneten portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak, tahsil edilemeyen kısım için SPK'nın belirlediği diğer sorumlulara başvurulabilecek.
El konulan varlıklar yatırımcıya dönecek
Fon malvarlığının karşılıksız veya gerçek bir ekonomik gerekçesi olmayan işlemlerle başka kişi ya da kuruluşlara aktarılması fona zarar verilmesi sayılacak. SPK, her fondaki zarar tutarını ve sorumluları tespit ederek TMSF'ye bildirecek; TMSF de kamu alacaklarının tahsiline dair mevzuat çerçevesinde takip yapabilecek. Soruşturmalar kapsamında el konulan para ve sermaye piyasası araçları, gerekli kararların ardından ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek. Mahkemece müsaderesine hükmedilip fonla bağlantısı kurulan varlıklar da Hazineye değil, doğrudan yatırımcı alacaklarının kapatılmasına ayrılacak. Tasfiye tamamlandıktan sonra geri kazanılan tutarlar Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne aktarılacak ve pay sahiplerine katılım oranlarına göre dağıtılacak.
Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yürürlüğe giren kanunun hükümleri, 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli sayılacak. Uygulamaya dair ayrıntılı usul ve esasları ise SPK belirleyecek.
