Trend Çizgisi Nasıl Çizilir? Doğru Yöntem ve Kurallar

Trend çizgisi nedir?

Trend çizgisi, art arda yükselen iki dibi ya da alçalan iki tepeyi birleştiren düz bir doğrudur. Amacı fiyatın hangi eğimle ilerlediğini görünür kılmaktır.

Basitliği aldatıcı. İki noktayı birleştirmek kolaydır — hangi iki noktayı birleştireceğiniz zor olan kısımdır. Aynı grafikte farklı noktalar seçilerek birbirine hiç benzemeyen çizgiler üretilebilir.

Bu yazı çizim adımlarını, doğrulama koşullarını ve öznelliği azaltmanın yollarını ele alıyor.

Trend çizgisi nasıl çizilir?

1. Salınım tanımını baştan yazın. Solunda ve sağında kaç mum boyunca daha düşüğü olmayan nokta dip sayılacak? Dört ya da beş yaygın seçimdir. Sayıyı seçin ve değiştirmeyin.
2. İki dip bulun. İkincisi birincisinden yüksek olmalı — yükseliş çizgisi için koşul budur. Aralarında en az beş mum bulunsun; çok yakın iki nokta anlamlı bir eğim vermez.
3. Doğruyu uzatın. İki noktadan geçen doğruyu sağa doğru uzatın. Bu uzantı, gelecekteki olası destek bölgesidir.
4. Üçüncü temas noktasını bekleyin. Çizgi ancak üçüncü kez test edildiğinde doğrulanmış sayılır. İki noktadan geçen sonsuz sayıda doğru çizilebilir; üçüncü nokta seçimi sınar.
5. Fitil mi gövde mi karar verin. Çizgiyi fitil uçlarından mı gövde altlarından mı geçireceksiniz? İki yöntem de kullanılır; karıştırmak sonucu keyfî kılar.

Dördüncü adım en çok atlanan olanıdır ve yaklaşımın bilimsel tarafı tam olarak orada. İki nokta bir çizgi tanımlar ama hiçbir şey kanıtlamaz — geometri gereği herhangi iki noktadan bir doğru geçer.

Yukarıdaki grafikte iki yükselen dip birleştirilmiş. Bu adayları kural bazlı tarama buldu: dört yüz günlük veride on beş benzer yapı var.

Trend çizgisi ne zaman geçerlidir?

Geçerlilik ölçütleri sayılabilir ve çoğu anlatımda atlanır.

Üçüncü satır az bilinir. Çok dik bir çizgi sürdürülebilir değildir; fiyatın o hızda ilerlemeye devam etmesi gerekir ki bu nadiren olur. Dik çizgiler genellikle erken kırılır.

Dördüncü satır ise ölçek meselesi: beş dakikalık grafikte bulduğunuz çizgi, günlük grafikteki bir düzeltme hareketinin içinde kalabilir. Ölçek farkını çoklu zaman dilimi yazımızda ele aldık.

Trend çizgisi kırılınca ne olur?

Yaygın anlatım şudur: çizgi kırılırsa trend bitti. Bu, olduğu gibi doğru değil.

Çizginin kırılması, fiyatın o eğimle ilerlemeyi bıraktığını söyler. Yön değiştirdiğini söylemez. Fiyat pekâlâ daha yavaş bir eğimle yükselmeye devam edebilir — bu durumda yeni ve daha yatık bir çizgi çizilir.

Gerçek yön değişimi için yapı bozulmalıdır: yeni bir alçalan tepe ve alçalan dip oluşmalıdır. Çizgi kırılımı bunun habercisi olabilir, kanıtı değildir.

Yukarıdaki grafik bir yapı kırılımını gösteriyor. Ölçüm burada işe yarıyor: dört yüz günde on iki yapı kırılımı bulundu, ama aynı veride altı kırılım kısa sürede geri alındı. Yani kırılımın yarısı devam getirmemiş.

Bu oran, tek başına kırılıma güvenmemek için yeterli bir gerekçe. Ayrıntısını eleştirel bakış yazımızda ele aldık; yapı okumayı piyasa yapısı yazımızda anlattık.

Trend çizgisinde öznellik nasıl azaltılır?

Bu aracın en zayıf tarafı öznellik. İki kişi aynı grafikte farklı çizgiler çizer ve ikisi de savunulabilir görünür.

Öznelliği tamamen kaldıramazsınız ama daraltabilirsiniz. Üç kural işe yarıyor.

Tanımı önceden yazın. Salınım penceresi, fitil mi gövde mi, minimum temas sayısı — üçü de işlem öncesinde yazılı olsun.

Çizgiyi sonradan oynatmayın. Fiyat çizgiyi kırdığında "aslında şuradan geçiyordu" demek, ölçüyü sonuca uydurmaktır. Bu, grafikte en sık yapılan kendini kandırma biçimidir.

Sayıyı sınırlayın. Bir grafikte iki çizgi yeterlidir. Sekiz çizgi çizildiğinde fiyat her zaman birine yakın olur ve çizgiler anlamını yitirir.

Bu üç kural, aracı sınanabilir hale getirir. Beklenen sonucu beklenen getiri hesaplama ile, pozisyon büyüklüğünü lot büyüklüğü hesaplama ile belirleyin.

Kanal: iki çizgi bir arada

Trend çizgisinin doğal uzantısı kanaldır. Yükselen dipleri birleştiren çizgiye paralel bir doğru, tepelerden geçirilir.

Kanal iki bilgi verir. Alt çizgi olası destek, üst çizgi olası direnç bölgesidir. Aralarındaki mesafe ise hareketin genişliğini gösterir — bu genişlik, hedef belirlemede doğrudan kullanılır.

Kanal çizerken sık yapılan hata, üst çizgiyi "en iyi görünen" yere koymaktır. Doğrusu paralellik kuralına uymaktır: üst çizgi alt çizgiyle aynı eğimde olmalı, yalnızca yukarı kaydırılmalıdır. Eğim değiştirilirse elinizde kanal değil, birbirinden bağımsız iki çizgi kalır.

Fiyatın kanal içinde kalması bir kural değil, bir gözlemdir. Kanal dışına taşan hareketler olağandır ve tek başına sinyal sayılmaz; asıl bilgi, fiyatın kanal içindeki konumunun zamanla nasıl değiştiğidir.

Kanalın daralması ya da genişlemesi de okunabilir. Daralan bir kanal hareketin yavaşladığını, genişleyen bir kanal ise hızlandığını anlatır.

Genişliği ölçmek için ortalama günlük aralık iyi bir referanstır; hesabını ADR yazımızda ele aldık. Parasal karşılığı pip değeri hesaplama ile görebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Çizgiyi sonucu görünce oynatmak. En yaygın ve en zararlı hata. Çizgi kırıldıktan sonra yeniden konumlandırmak, ölçüm yapmayı bırakmak demektir.

İki temasla yetinmek. Üçüncü temas olmadan çizgi bir varsayımdır.

Fitil ve gövdeyi karıştırmak. Bir çizgiyi fitilden, diğerini gövdeden geçirmek karşılaştırmayı imkânsız kılar.

Kırılımı yön değişimi sanmak. Çizgi kırılımı eğimin değiştiğini söyler; yönün değiştiğini yapı söyler. Stop yerleşimini stop loss yazımızda, risk oranını risk ödül hesaplama ile belirleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular