Prop Firm Nedir? Fon Hesabı Kuralları ve Değerlendirme Süreci

Prop firm nedir?

Prop firm (proprietary trading firm), kendi sermayesini yönetmesi için trader arayan ve bu kişilere bir değerlendirme süreci sonrası fon tahsis eden şirkettir. Trader kendi parasını riske atmaz; bunun yerine firmanın belirlediği kurallar içinde işlem yapar ve elde ettiği kârın bir yüzdesini alır.

Model şöyle işler: adaydan önce bir katılım ücreti alınır, ardından demo veya sınırlı bir hesapta kuralların uygulanıp uygulanmadığı ölçülür. Kuralları geçen kişiye fon hesabı verilir. Firma açısından bu bir eleme; trader açısından ise kendi sermayesini büyütmek yerine başkasının sermayesiyle çalışma imkânıdır.

Prop firm değerlendirme süreci nasıl işler?

Çoğu firma iki aşamalı bir yapı kullanır. İlk aşamada daha yüksek bir kâr hedefi ve daha kısa süre; ikinci aşamada daha düşük hedef ve daha uzun süre verilir. Amaç tek bir şanslı işlemi değil, tekrarlanabilir bir davranışı ölçmektir.

Fon hesabına geçildiğinde kâr hedefi ortadan kalkar ama kayıp limitleri aynen devam eder. Yani asıl sınav, hedefe ulaşmak değil, limitleri hiç ihlal etmemektir.

Prop firm kâr hedefi ve süre sınırı

Kâr hedefi genellikle başlangıç bakiyesinin yüzdesi olarak verilir. Buradaki kritik nokta hedefin kendisi değil, hedefe ulaşmak için alınması gereken risktir. %8'lik bir hedefe işlem başına %0,5 riskle ulaşmak ile %3 riskle ulaşmak tamamen farklı iki iştir; ikincisinde kayıp limitine takılma olasılığı kat kat yüksektir.

Maksimum kayıp kuralları

Prop firm hesaplarında iki ayrı kayıp limiti bulunur ve ikisi farklı çalışır:

En çok karıştırılan nokta toplam kaybın neye göre ölçüldüğüdür. Sabit yöntemde başlangıç bakiyesi referans alınır ve limit yerinde kalır. Takip eden yöntemde ise hesabın gördüğü en yüksek bakiye referans olur; kâr ettikçe limit yukarı taşınır. İkincisinde kâra geçtikten sonra bile eski bir seviyeye dönmek hesabı bitirebilir.

Kaybın hesap üzerindeki etkisini görmek için drawdown hesaplama aracını kullanın; limitin ne kadar yakın olduğunu önceden bilmek, sonradan öğrenmekten çok daha ucuzdur. Teminat seviyesinin nasıl eridiğini anlatan margin call yazımız da bu konuyla doğrudan ilgilidir.

Kâr paylaşımı nasıl hesaplanır?

Fon hesabında elde edilen kârın belirli bir yüzdesi trader'a ödenir. Oran firmadan firmaya değişir ve genellikle zamanla artar. Hesap basittir: dönem kârı × paylaşım oranı. Ancak iki ayrıntı sonucu değiştirir.

Birincisi ödeme dönemidir: dönem içinde kâr edip sonra kaybederseniz ödeme dönem sonundaki net rakama göre yapılır. İkincisi tutarlılık şartıdır: bazı firmalar kârın tek bir güne yığılmasını kabul etmez. Bu konuyu ayrı bir yazıda ele aldık — consistency hesaplama aracıyla kendi dağılımınızı ölçebilirsiniz.

Prop firm sözleşmesinde nelere bakılmalı?

Katılmadan önce sözleşmede aranması gereken maddeler bellidir. Bunları önceden okumak, süreç ortasında sürprizle karşılaşmaktan çok daha ucuzdur.

Bu maddelerin hiçbiri tek başına iyi ya da kötü değildir. Belirleyici olan, kendi işlem tarzınızla uyumlu olup olmadıklarıdır. Gecelik pozisyon tutan bir yaklaşım, gecelik yasağı olan bir firmada baştan kaybedecektir.

Prop firm kimler için uygun değildir?

Prop firm modeli, işlem yaklaşımı henüz oturmamış kişiler için genellikle pahalı bir öğrenme yoludur. Katılım ücreti kaybedilir, hesap kapanır ve süreç baştan başlar. Model, zaten tutarlı bir yöntemi olan ama sermayesi küçük olan trader için anlamlıdır.

Kendinize sorulacak soru şudur: son altı ayda kendi hesabınızda, kayıp serilerinde bile kurallarınıza sadık kalabildiniz mi? Cevap hayırsa, prop firm bu sorunu çözmez; yalnızca aynı sorunu daha pahalı hâle getirir. Değerlendirme süreci disiplin öğretmez, var olan disiplini ölçer.

İkinci bir uyumsuzluk kaynağı zaman baskısıdır. Katılım ücreti ödenmiş olması, çoğu kişide "bir an önce geçme" hissi yaratır. Bu his, normalde almayacağınız riskleri almanıza yol açar ve süreci ilk sebeple aynı yere getirir. Ücreti batmış maliyet olarak görüp kararları etkilemesine izin vermemek gerekir.

Ayrıca kurallar strateji seçimini kısıtlar. Gecelik pozisyon yasağı, haber saatlerinde işlem yasağı ya da maksimum lot sınırı gibi şartlar bazı yaklaşımları uygulanamaz hâle getirir. Katılmadan önce kural setinin kendi yönteminizle uyumlu olup olmadığını kontrol edin.

Riskin matematiğini bütünüyle görmek isterseniz forex risk yönetimi rehberimiz bu yazının doğal devamıdır.

Katılım ücreti gerçekte neyi satın alır?

Ücret bir eğitim, bir sinyal ya da bir garanti satın almaz. Satın aldığı şey ölçülme hakkıdır: firmanın kurallarına göre performansınızın değerlendirilmesi ve başarılı olursanız sermaye tahsisi.

Bu ayrımı yapmak önemlidir çünkü beklentiyi doğru yere koyar. Ücreti ödeyip "artık kazanmalıyım" diye düşünmek, süreci baştan bozar. Doğru çerçeve şudur: elinizde zaten çalışan bir yöntem var ve ona daha büyük bir sermaye arıyorsunuz.

Bazı firmalar başarılı geçişte ücreti iade eder, bazıları etmez. İade şartı sözleşmede yazar ve genellikle ilk ödemeye bağlıdır. Karşılaştırma yaparken yalnızca ücrete değil, iade koşuluna ve kâr paylaşım oranına birlikte bakmak gerekir; düşük ücretli ama düşük paylaşımlı bir teklif uzun vadede daha pahalı olabilir.

Sık sorulan sorular