Likidite Havuzu Nedir? Stop Avı Grafikte Nasıl Görünür

Likidite havuzu nedir?

Likidite havuzu, emirlerin yoğunlaştığı varsayılan bir fiyat bölgesidir. Belirgin bir tepenin hemen üzeri ya da belirgin bir dibin hemen altı böyle kabul edilir.

Mantık şu: bir seviyeyi tepe olarak gören yatırımcıların çoğu stop emrini o seviyenin biraz ötesine koyar. Yeterince kişi aynı şeyi yaptığında, o dar bantta çok sayıda bekleyen emir birikir.

Bu bir gözlem değil, çıkarımdır. Emir defterini kimse göremez. Gözlenen tek şey seviyenin kendisi ve fiyatın oraya gittikten sonra ne yaptığıdır.

Yine de çıkarım tamamen dayanaksız değil. Stop emirlerinin bariz seviyelerin ötesinde yoğunlaştığı, piyasa mikroyapısı çalışmalarında karşılık bulan bir gözlemdir. Tartışmalı olan kısım, bu yoğunlaşmanın grafikten geriye dönük olarak güvenilir biçimde okunabildiği iddiasıdır.

Ayrımı baştan koyuyoruz çünkü bu kavram etrafındaki anlatımın büyük kısmı ölçümle iddiayı birbirine karıştırıyor.

Likidite havuzu grafikte nasıl görünür?

En tanınabilir biçimi eşit tepelerdir. Fiyat bir seviyeye iki kez çıkıp ikisinde de aynı yerde durursa, o hizada bir birikme olduğu varsayılır.

Yukarıdaki grafikteki iki tepe birbirine binde birden daha yakın. Bunu göz kararıyla seçmedik: kuralı yazdık — iki salınım tepesi arasındaki fark fiyatın binde 1,2'sinden küçükse eşit sayılır — ve dört yüz günlük veriyi taradık.

Aynı mantık dipler için de geçerlidir. Eşit dipler, altında satış stoplarının biriktiği varsayılan bölgeyi işaretler.

İkinci bir görünüm, uzun süre yatay seyreden bir aralığın uçlarıdır. Fiyat bir bantta ne kadar uzun kalırsa, o bandın kenarlarına o kadar çok emir yığılır — hem çıkışı bekleyen alıcılar hem de aralık içinde işlem yapanların koruma emirleri.

Üçüncüsü, sert bir hareketin başladığı noktadır. Fiyat oradan hızla uzaklaştığı için o seviyede işlem yapamamış katılımcılar geriye döndüğünde girmeyi bekler; bu da bir birikme sayılır.

Klasik analizde bu görünüme çift tepe denir ve dönüş formasyonu sayılır. İki yaklaşım aynı şekli farklı okur: biri dönüş bekler, diğeri seviyenin aşılmasını. Formasyon tarafını mum grafik formasyonları yazımızda ele aldık.

Süpürme nedir, nasıl ölçülür?

Süpürme, fiyatın bir seviyeyi aşıp kapanışta geri dönmesidir. Yaklaşımın okuması şudur: bekleyen emirler tetiklendi, ardından fiyat asıl yönüne döndü.

Bu kavramın güzel yanı ölçülebilir olması. Tanım net: bugünün yükseği > dünün yükseği ama bugünün kapanışı < dünün yükseği. Yorum payı yok.

Dört yüz günlük EUR/USD verisinde bu koşulu sağlayan seksen beşten fazla gün var. Sayı önemli: süpürme nadir bir olay değil. Her birini anlamlı saymak grafiği kullanılamaz hale getirir.

Ölçüm buraya kadar. "Emirler toplandı" kısmı doğrulanamaz — sadece seviyenin aşılıp geri dönüldüğünü biliyoruz. Yapı okumasını piyasa yapısı yazımızda anlattık.

Likidite havuzu ile stop yerleşimi

Bu kavramın en pratik sonucu stop yerleşimindedir ve çoğu yazıda atlanır.

Stop emrinizi bariz bir tepenin hemen üzerine koyarsanız, tam olarak herkesin koyduğu yere koymuş olursunuz. Fiyat oraya uzanıp geri döndüğünde pozisyonunuz kapanır ve hareketin geri kalanını izlersiniz.

Alternatif, seviyenin biraz ötesine pay bırakmaktır. Ama bunun bedeli vardır: stop uzaklaştıkça aynı risk için pozisyon küçülür.

İkisi arasında "doğru" seçim yok; ölçü var. Stop mesafesi değiştikçe lotu ayarlamak riski sabit tutar — lot büyüklüğü hesaplama bunu yapar. Ortalama günlük aralığı pay ölçüsü olarak kullanmayı ADR yazımızda anlattık.

Likidite havuzu hangi seviyelerde oluşur?

Her tepe aynı ağırlıkta değildir. Yaklaşımın ayırt ettiği birkaç seviye türü var.

Önceki günün yükseği ve düşüğü. Herkesin gördüğü, tartışmasız seviyeler. En çok izlenenler bunlardır.

Haftanın ve ayın uçları. Daha az sıklıkta ama daha güçlü sayılır; daha uzun süredir orada duruyorlardır.

Seans uçları. Asya seansının dar aralığının uçları, Londra açılışında sık test edilir.

Bu seviyelerin nasıl hesaplandığını ve gerçek veride ne sıklıkta süpürüldüğünü önceki gün seviyeleri yazımızda ölçtük. Seans saatlerini işlem saatleri yazımızda ele aldık.

Havuz ne zaman tükenir?

Bir seviyenin geçerliliği sonsuz değildir ve bu, kavramın en az konuşulan ama en pratik tarafıdır.

Yaygın kabul şudur: seviye bir kez aşıldıysa, orada biriktiği varsayılan emirler tetiklenmiş ve tükenmiştir. Aynı seviyeyi ikinci kez aynı ağırlıkla işaretlemek dayanaksız kalır.

Buradan çıkan kural basit: seviyeyi kullandıktan sonra grafikten silin. Aylar öncesine ait çizgileri taşımak, grafiği okunmaz hale getirmekten başka bir işe yaramaz.

İkinci bir eskime biçimi zamandır. Bir hafta önce oluşmuş bir tepenin hâlâ aynı sayıda emir taşıdığını varsaymak için sebep yok; o seviyeyi gören yatırımcıların çoğu çoktan pozisyonunu kapatmıştır.

Üçüncüsü ölçek. Beş dakikalık grafikteki bir tepe ile günlük grafikteki tepe aynı ağırlıkta değildir. Küçük zaman dilimlerinde onlarca "havuz" bulursunuz ve bunların çoğu gürültüdür.

Pratik sonuç: seviye seçerken sayıyı azaltın. Üç bariz seviye, otuz belirsiz seviyeden daha kullanışlıdır. Beklenen sonucu beklenen getiri hesaplama ile ölçebilir, işlem maliyetini işlem maliyeti hesaplama ile görebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Her seviyeyi havuz saymak. Grafikte onlarca tepe var. Hepsini işaretlemek hiçbirini işaretlememekle aynı kapıya çıkar.

Çıkarımı ölçüm sanmak. "Orada stoplar vardı" cümlesi doğrulanamaz. Doğrulanabilir olan, seviyenin aşılıp geri dönüldüğüdür.

Süpürmeyi dönüş garantisi saymak. Seviyenin aşılıp geri dönülmesi, fiyatın ters yöne gideceğini göstermez. Çoğu zaman fiyat kısa bir duraklamadan sonra yoluna devam eder.

Stopu herkesin koyduğu yere koymak. En yaygın ve en pahalı hata. Ölçüsünü stop loss yazımızda anlattık; riski risk ödül hesaplama ile görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular