Yasal faiz, taraflar arasında faiz oranı kararlaştırılmadığında veya kanun gereği uygulanması gereken durumlarda uygulanan varsayılan faiz oranıdır. Ticari işlerde ise çoğu hesaplamada avans faizi referans alınır. Somut dosyada hangi oran türünün uygulanacağı karar tarihi ve alacak niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu sayfadaki varsayılan hazır oranlar hızlı hesap için sunulur. Adi işlerde kullanılan yasal faiz varsayımı ile ticari işlerde sık kullanılan avans ve reeskont oranları farklı olabilir; bu nedenle karar tarihi ve dosya niteliğine göre oranı ayrıca kontrol etmek gerekir.
Faiz hesaplamasında iki temel yöntem vardır: basit faiz ve bileşik faiz. Yasal faiz genellikle basit faiz olarak hesaplanır, yani sadece anapara üzerinden faiz işler. Bileşik faiz ise faize faiz işlemesi (anatosizm) olup sınırlı durumlarda uygulanır. Mahkeme kararlarında genellikle basit faiz yöntemi kullanılır.
Temerrüt faizi, borcun vadesinde ödenmemesi halinde işleyen faizdir. Alacaklının borçluyu temerrüde düşürmesi için ihtarname göndermesi veya dava açması gerekir. Temerrüt tarihi, faizin işlemeye başladığı tarihtir. İcra takiplerinde faiz, takip tarihinden itibaren işlemeye devam eder ve toplam alacağa eklenir.
| Faiz Türü | Oran (2026) | Uygulama Alanı |
|---|---|---|
| Yasal Faiz (Varsayılan) | %24,00 | Adi işler için referans |
| Avans Faizi (Ticari Referans) | %39,75 | Ticari işler |
| Temerrüt Faizi | Değişken | Geciken ödemeler |
| Reeskont Faizi | %38,25 | TCMB referansı |
Sonucu yorumlarken kullanacağınız kısa özet, yöntem, kaynak ve kontrol notları aşağıda yer alır.
Bu araç basit faiz formülüyle çalışır ve varsayılan olarak yasal faiz, avans faizi ve reeskont faizi için hazır oran setleri sunar.
Mahkeme dosyası, sözleşme, icra takibi veya ticari iş niteliğine göre uygulanacak oran değişebilir. Kesin hesapta karar tarihi ve ilgili hüküm mutlaka kontrol edilmelidir.
Yasal faiz adi (bireysel) işlerde uygulanırken, avans faizi ticari işlerde uygulanır. Avans faizi genellikle yasal faizden yüksektir. Ticari işlerde taraflar tacir ise avans faizi, değilse yasal faiz uygulanır.
Faiz, borcun muaccel (vadesi gelmiş) olduğu tarihte değil, borçlunun temerrüde düştüğü tarihte işlemeye başlar. Temerrüt için ihtarname veya dava açılması gerekir. Haksız fiilde ise faiz olay tarihinden itibaren işler.
Bileşik faiz (faize faiz işlemesi) Türk hukukunda kural olarak yasaktır. Ancak cari hesap sözleşmelerinde ve ticari senetlerde sınırlı durumlarda uygulanabilir. Mahkemeler genellikle basit faiz hesabı yapar.