Arabuluculuk, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların mahkemeye gitmeden, tarafsız bir üçüncü kişi (arabulucu) yardımıyla çözüme kavuşturulmasını sağlayan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Türkiye'de 2012 yılından bu yana yasal bir çerçeveye kavuşan arabuluculuk, özellikle iş hukuku ve ticari uyuşmazlıklarda zorunlu dava şartı haline gelmiştir.
Dava şartı arabuluculuk kapsamında, iş uyuşmazlıklarında işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai gibi alacak talepleri için; ticari uyuşmazlıklarda ise tarafların tacir olduğu davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvuru zorunludur. 2020 yılından itibaren tüketici uyuşmazlıklarında da arabuluculuk zorunlu hale gelmiştir.
Arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı tarafından her yıl belirlenen Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanır. Ücret, taraf sayısı ve görüşme süresine göre saatlik belirlenir. Anlaşma sağlanırsa anlaşma bedeli üzerinden nispi ücret hesaplanabilir; ayrıca ticari uyuşmazlıklarda ve genel anlaşma halinde minimum ücret sınırları korunur.
Arabuluculuğun avantajları arasında mahkeme süreçlerine göre çok daha hızlı sonuç alınması, gizlilik, daha düşük maliyet ve tarafların kendi çözümlerini üretmeleri sayılabilir. Anlaşma sağlanamazsa taraflar dava haklarını kaybetmez ve mahkemeye başvurabilirler. Anlaşma sağlanırsa, tutanak ilam niteliğinde belge olarak kabul edilir.
| Taraf Sayısı | Saatlik Ücret |
|---|---|
| 2 Taraf | 1.130 TL |
| 3-5 Taraf | 2.460 TL |
| 6-10 Taraf | 2.560 TL |
| 11+ Taraf | 2.660 TL |
Sonucu yorumlarken kullanacağınız kısa özet, yöntem, kaynak ve kontrol notları aşağıda yer alır.
Bu hesaplayıcı 2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesindeki saatlik ve nispi ücret kurallarını birlikte kullanır.
Taraflar ücret paylaşımını farklı kararlaştırabilir. Kira tespiti, tahliye, seri uyuşmazlık ve ortaklığın giderilmesi gibi özel hallerde tarifedeki özel maddeler ayrıca dikkate alınmalıdır.
Dava şartı arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ilk 2 saatin ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. 2 saati aşan kısım taraflarca ödenir. İhtiyari arabuluculukta tüm ücret taraflarca karşılanır.
Ticari uyuşmazlıklarda anlaşma sağlanması halinde minimum ücret uygulanır. Saatlik hesaplamanın tarifedeki alt sınırın altında kalması durumunda minimum tutar esas alınır.
Arabuluculuk ücreti kural olarak taraflarca eşit paylaşılır. Ancak taraflar anlaşarak farklı bir ödeme düzeni de belirleyebilirler. Örneğin anlaşmada bir tarafın tamamını üstlenmesi kararlaştırılabilir.