Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, fındık ticaretinde faaliyet gösteren 6 büyük şirket hakkında "ciddi rekabet ihlali" kuşkusuyla 22 Ekim'de soruşturma başlattıklarını açıkladı. Küle, incelemeler devam ederken çiftçiyi zarara uğratan başka şirketler tespit edilirse bunların da soruşturma kapsamına alınacağını belirtti.
Fındık 400 bin aile için geçim kaynağı
AA'ya açıklamalarda bulunan Küle, Türkiye'nin dünya fındık üretiminin yüzde 70'ini karşıladığını hatırlattı. Ordu, Giresun, Trabzon ve Düzce başta olmak üzere Karadeniz'in zorlu arazilerinde yaklaşık 400 bin ailenin geçimini doğrudan fındıktan sağladığını vurgulayan Küle, ürünün bu haneler için ekonomik değerin ötesinde sosyal bir anlam taşıdığını söyledi.
Ferrero'ya taahhüt denetimi sürüyor
Küle, fındık alım pazarının en büyük oyuncusu konumundaki Ferrero hakkında 2023-2024 döneminde yürütülen soruşturmayı da hatırlattı. Şirketin hakim durumunu kötüye kullandığı iddiaları üzerine açılan incelemede Ferrero'nun sunduğu taahhütlerin rekabet endişelerini giderdiği sonucuna varıldığını belirtti. 2024, 2025 ve 2026 sezonlarını kapsayan bu taahhütlerin Ferrero için bağlayıcı hale getirildiğini anımsatan Küle, şirketin taahhütlere uyumunun sürekli izlendiğini, uyumsuzluk ya da taahhütleri dolanma girişimi tespit edilmesi halinde ağır idari para cezası gündeme geleceğini söyledi.
Trabzon ve Düzce'de cezalar verildi
Küle, teşebbüslerin 2024 yılında aralarında anlaşarak fındık alım ve satış fiyatlarını belirlediği iddiasıyla iki ayrı soruşturma yürütüldüğünü de aktardı. Bu süreçte uzlaşma yoluna gidilerek:
- Trabzon'da faaliyet gösteren 21 teşebbüse,
- Düzce'de faaliyet gösteren 10 teşebbüse para cezası uygulandı.
Küle, yerel ölçekte dahi olsa üreticinin fiyatını belirlemeye yönelik bir araya gelmelere izin vermeyeceklerini söyledi.
Soruşturmada iki ayrı şüphe araştırılıyor
Bu yılki fındık sezonunun başlamasıyla eylül ayında piyasa genelinde fiyatların serbest biçimde oluşup oluşmadığını incelemek için ön araştırma başlattıklarını anlatan Küle, bölgedeki başlıca şirketlerde yerinde inceleme yapıldığını, elde edilen bulgular sonucunda 22 Ekim'de 6 büyük teşebbüs hakkında soruşturma açıldığını yineledi. Küle, soruşturmada iki temel sorunun yanıtının arandığını belirtti: büyük alıcı ile sahadaki küçük ve orta çaplı alıcıların fiyatları aşağı çekmek için birbirine bağlı hareket edip etmediği ve rakip olması gereken alıcıların gizlice anlaşarak ortak bir fiyat üzerinden çiftçiyi karşı karşıya bırakıp bırakmadığı. Küle, fındık fiyatlarının masa başı anlaşmalarla değil piyasanın doğal işleyişi içinde oluşmasını hedeflediklerini söyledi. Çiftçinin yalnız bırakılmayacağını belirten Küle, ellerindeki yasal yetkileri sonuna kadar kullanacaklarını, rekabeti ihlal eden her kim olursa olsun karşılarında bulacağını sözlerine ekledi.
