Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) açıkladığı verilere göre, dünya genelinde gıda fiyatlarını izleyen endeks ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 1,2 azaldı. Aynı endeks yıllık bazda ise yüzde 5,9 yükseliş gösterdi.
Aynı dönemde Türkiye'de gıda enflasyonu farklı bir tablo çizdi: aylık yüzde 3,5, yıllık ise yüzde 27,73 artış kaydedildi.
Tahılda düşüş, pirinçte artış
FAO'nun tahıl kalemlerini kapsayan endeksi, bir ay önceki seviyesine göre yüzde 4,5 geriledi; buna karşın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,6 daha yüksek çıktı. Dünya buğday fiyatları dört aylık yükselişin ardından ekimde geri çekildi; bunda uluslararası talebin durgunlaşması ve Arjantin'deki üretim görünümünün iyileşmesi etkili oldu. Karadeniz'deki ihracat kısıtlarının gevşetilebileceği yönündeki beklentiler fiyatları aşağı çekse de, bölgedeki lojistik sorunlar düşüşü sınırladı.
Mısırda ise Eylül'de görülen üç yılın zirvesinin ardından gerileme yaşandı; ABD'deki hasat baskısı ve Güney Amerika'daki bol arz beklentisi bu düşüşte rol oynadı. Arpa ve sorgum da benzer şekilde geriledi; Avustralya'daki olumlu rekolte beklentisi arpa fiyatlarını aşağı çekti. Pirinçte tablo farklıydı: FAO'nun pirinci kapsayan endeksi yüzde 1,6 arttı; bazı ihracatçı ülkelerdeki hasat gecikmeleri ve olumsuz hava koşulları fiyatları yukarı itti.
Bitkisel yağda sınırlı artış, ette gerileme
Bitkisel yağ endeksi ekimde aylık yüzde 0,3, yıllık ise yüzde 17,6 arttı. Soya ve ayçiçek yağındaki yükseliş, kolza yağındaki düşüşü fazlasıyla dengeledi; palm yağı neredeyse yerinde saydı. Et tarafında endeks aylık yüzde 1,2 geriledi, yıllık bazda ise yüzde 0,4 ile yatay bir artış görüldü. Domuz, koyun ve sığır eti fiyatları düşerken kümes hayvanı eti fiyatları büyük ölçüde sabit kaldı.
- Tahıl endeksi: aylık yüzde 4,5 düşüş, yıllık yüzde 12,6 artış
- Bitkisel yağ endeksi: aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 17,6 artış
- Et endeksi: aylık yüzde 1,2 düşüş, yıllık yüzde 0,4 artış
- Süt ürünleri endeksi: aylık yüzde 1,1, yıllık yüzde 16,9 düşüş
- Şeker endeksi: aylık yüzde 6,7, yıllık yüzde 28,9 artış
Şekerde dört aylık yükseliş serisi
Süt ürünleri endeksi ekimde aylık yüzde 1,1 azaldı ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,9 daha düşük seviyede kaldı. Tereyağı ve peynir fiyatlarındaki gerileme, süt tozu fiyatlarındaki artışı gölgede bıraktı. Şeker tarafında ise tablo tam tersiydi: endeks aylık yüzde 6,7, yıllık yüzde 28,9 arttı ve bu, üst üste dördüncü aylık yükselişe işaret etti. Endeks böylece Aralık 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya'nın Orta-Güney bölgesindeki şeker kamışı hasadında yağış kaynaklı aksamalar ile Hindistan'daki düzensiz muson yağışlarına dair endişeler, 2026/27 sezonu için Avrupa Birliği ve Tayland'daki düşük üretim tahminleriyle birleşerek fiyatları yukarı taşıdı.
Gıda fiyatlarındaki küresel dalgalanmaları takip edenler, döviz kurlarındaki hareketleri de yakından izlemek isteyebilir; bu amaçla döviz hesaplama aracı kullanılabilir.
