Karadeniz'deki kilit limanlardan yapılan sevkiyatların Ukrayna kaynaklı grevler ve çatışmalar sebebiyle kesintiye uğraması, Rusya'yı tarım ürünleri ihracatında yeni koridorlar aramaya yöneltti. Rusya Tarım Bakanı Oksana Lut, ülkenin alternatif bir çıkış kapısı olarak Uzak Doğu güzergâhını devreye aldığını duyurdu.
Karadeniz havzasında karşılıklı saldırılar sevkiyatı vurdu
Dünyanın önde gelen buğday üreticileri olan Rusya ile Ukrayna arasında temmuz ayından bu yana limanlar, terminaller ve nakliye altyapısına yönelik karşılıklı saldırılar gerçekleşti. Bu durum petrol ve tahıl gibi temel emtia ürünlerinin ihracatında belirgin düşüşlere yol açtı. Rusya'nın toplam tahıl ihracatının yüzde 70'inden fazlasını karşılayan Karadeniz hattındaki tıkanıklık, yazlık hasat döneminin en yoğun ihracat sezonuna denk geldi.
Hafta içinde Rusya'nın Novorossiysk limanında yer alan üç tahıl terminalinden biri Ukrayna'ya ait bir insansız hava aracının hedefi olarak zarar gördü. Öte yandan ordu kaynakları, Rus kuvvetlerinin de cumartesi günü Ukrayna'nın Odessa bölgesindeki liman tesislerine yeni bir saldırı düzenlediğini bildirdi.
Alternatif güzergâhlar ve Asya pazarı planı
Gelişmeler üzerine Moskova yönetimi, ürünlerini küresel pazarlara eriştirmek adına farklı hatları işletmeye başladı. Tarım Bakanı Oksana Lut, cumartesi günü Telegram kanalı üzerinden paylaştığı açıklamada, milyonlarca ton Rus tahılının Baltık Denizi ve Hazar Denizi üzerinden sevk edildiğini aktardı. Lut, aynı zamanda Kazakistan topraklarından geçen lojistik yolların da devrede olduğunu ve Kazak yetkililerin geçişleri kısıtlamama yönünde güvence verdiğini kaydetti.
Tarihsel olarak tarımsal sevkiyatlarda sınırlı paya sahip olan Uzak Doğu hattındaki çalışmalar da hız kazandı. Bakan Lut'un açıklamasına göre Rusya, tahıl ürünlerini Güneydoğu Asya pazarına ulaştırabilmek için Çin toprakları üzerinden bir transit geçiş koridoru oluşturulması ihtimalini Pekin yönetimiyle müzakere ediyor.
Baltık hattında yüksek gümrük vergisi hazırlığı
Rusya'nın Avrupa sınırındaki lojistik kanallarında da yeni engeller gündeme geldi. Rus ve Belarus menşeili tahılların Baltık ülkeleri üzerinden artan geçiş trafiği üzerine Letonya yeni bir yaptırım adımı atmaya hazırlanıyor. Yerel basında yer alan bilgilere göre Letonya, bu hafta içinde iki ülkenin tahıl ürünlerine yönelik yüzde 300 oranında gümrük vergisi uygulamayı planlıyor.
Bölgedeki ticaret akışını etkileyen ana gelişmeler şu başlıklarda toplandı:
- Rusya'nın tahıl ihracatının yüzde 70'inden fazlasına ev sahipliği yapan Karadeniz güzergâhında güvenlik riskleri arttı.
- Milyonlarca tonluk sevkiyat Baltık Denizi, Hazar Denizi ve Kazakistan demir yolu hattına yönlendirildi.
- Güneydoğu Asya'ya erişim için Çin topraklarından transit geçiş olasılığı masaya geldi.
- Letonya, bölgeden transit geçen Rus ve Belarus tahılına yüzde 300 gümrük vergisi getirmeyi planladığını bildirdi.
Ukrayna savaşının en sert muhalifleri arasında bulunan Letonya, Litvanya ve Estonya hattındaki kısıtlamalar ve Karadeniz limanlarındaki hasarlar, Rus tahılının küresel dağıtım haritasını Asya yönüne doğru kaydırmayı sürdürüyor.
