Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı Kurucu Başkanı Haluk Sur, Bloomberg HT ekranlarında Türkiye genelindeki kentsel dönüşüm çalışmalarına dair değerlendirmelerde bulundu. Ülke genelinde risk taşıyan 6,5 milyon konutluk stoğun 2032 senesine kadar büyük oranda yenilenebileceğini ifade eden Sur, dönüşümün sadece binaları yenilemekten ibaret görülmemesi gerektiğini, şehirleri afetlere dirençli kılacak bir anlayışla yürütülmesinin şart olduğunu dile getirdi.
Dönüşümün önündeki asıl engel mülkiyet sorunları
Kentsel dönüşüm adımlarında finansman modellerinin rolüne değinen Sur, sahadaki temel tıkanıklığın kaynak yetersizliğinden kaynaklanmadığını söyledi. Sürecin ilerlemesini yavaşlatan en büyük faktörün mülkiyet ihtilafları olduğunu vurgulayan Sur, dönüşümün ekonomik ve teknik çerçeveler arasına sıkıştırıldığını, sosyal dinamiklerin ise uzun süre ihmal edildiğini belirtti.
Dünyadaki farklı şehircilik ve mülkiyet modellerinden örnekler veren Sur, konut sahipliğine yönelik yaklaşımların çeşitlilik gösterdiğine dikkat çekti:
- Birçok ülkede doğrudan mülkiyet yerine 49 yıllık üst kullanım hakkı modelinin tercih edildiği aktarıldı.
- Mülkiyet kaynaklı hukuki kilitlenmelerin aşılmasının kentsel dönüşümün hızlanmasında belirleyici rol oynayacağı kaydedildi.
- Sürecin toplumsal boyutunun gözetilmemesinin sahada çeşitli aksamalara yol açtığı bildirildi.
İstanbul'da yoğunluk uyarısı ve Yarısı Bizden başvuruları
İstanbul'daki mevcut yapılaşma baskısına işaret eden Sur, mevcut uygulamalarda yenilenen her binanın sahada fiilen iki yeni bina yoğunluğu oluşturduğunu ifade etti. Megakentteki yerleşim sıklığının seyreltilmesi gerektiğini belirten Sur, risk nedeniyle tahliye edilecek alanların tekrar inşaata açılmaması çağrısında bulundu. Boşaltılan bölgelerin afet toplanma alanları ve yeşil alan şeklinde planlanmasının hayati olduğunu aktardı.
Dönüşüm sürecinde kamu desteklerinin yarattığı talebe de değinen Sur, İstanbul'da hayata geçirilen Yarısı Bizden kampanyası kapsamında kente yönelik 350 bin konutluk başvuru yapıldığını açıkladı.
Deprem bölgesi inşaatları ve işçilik maliyetleri
İnşaat piyasasındaki maliyet kalemlerini ele alan Sur, deprem bölgesinde yürütülen imar çalışmalarının iş gücü piyasasına etkilerini değerlendirdi. Afet bölgesindeki şantiyelerin ve yeniden inşa faaliyetlerinin tamamlanmasıyla birlikte inşaat sektöründeki işçilik giderlerinin daha dengeli ve istikrarlı bir seviyeye kavuşacağını bildirdi.
