Slippage Nedir? Kayma Neden Olur, Nasıl Azaltılır

Slippage nedir?

Slippage — Türkçesiyle kayma — emrin beklediğiniz fiyattan değil, biraz uzağından gerçekleşmesidir. Ekranda 1,1650 görürsünüz, işlem 1,1653'ten açılır.

Sebebi hile değil, sıradır. Emri gönderdiğiniz an ile karşı tarafta eşleştiği an arasında zaman geçer ve o sürede fiyat değişebilir.

İki yönlü çalışır. Lehinize de olabilir, aleyhinize de. Ama pratikte hareketin yönünde girmeye çalıştığınız için çoğunlukla aleyhinize gerçekleşir.

Kayma tamamen ortadan kaldırılamaz; azaltılabilir ve — daha önemlisi — ölçülebilir. Ölçülebilir olması önemli çünkü kurum karşılaştırmasında reklamdaki makas değerinden çok daha fazla şey söyler.

Slippage neden oluşur?

Üç ayrı mekanizma var ve üçü farklı çözüm gerektirir.

Gecikme. Emriniz sunucuya ulaşana kadar milisaniyeler geçer. Sakin piyasada fiyat o sürede değişmez; hareketli piyasada değişir. Bu, uzaklık ve bağlantı kalitesiyle ilgilidir.

Derinlik yetersizliği. İstediğiniz büyüklükteki emir tek fiyattan karşılanamazsa, kalan kısım bir sonraki fiyattan gerçekleşir. Ortalama giriş fiyatınız beklediğinizden uzaklaşır. Büyük lotlarda belirginleşir.

Fiyat boşluğu. Piyasa kapalıyken haber çıkarsa, açılış kapanıştan uzak olur. Aradaki fiyatlarda hiç işlem gerçekleşmediği için emirler ilk mevcut fiyattan çalışır.

Yukarıdaki grafik üçüncüsünü gösteriyor. Bu, kaymanın en görünür ve en ölçülebilir biçimidir — çünkü boşluk grafikte açıkça durur.

Boşluk ne sıklıkta oluşuyor?

Anlatmak yerine ölçelim. Dört yüz günlük EUR/USD verisinde, bir günün açılışı ile önceki günün kapanışı arasında 8 pipten büyük fark bulunan seksen dörtten fazla gün var.

Yani boşluk istisna değil, düzenli bir olgu. Çoğu küçük; ama büyük olanlar tam da haber akışının yoğun olduğu dönemlere denk geliyor.

Sayının pratik anlamı şu: hafta sonu pozisyon taşımayı istisnai bir risk gibi düşünmek yanlış. Düzenli olarak gerçekleşen bir olguyla karşı karşıyasınız ve planınızda yeri olmalı.

Not: bu ölçüm günlük mumlardan yapıldı, yani yalnızca gün geçişlerindeki boşlukları görüyor. Gün içi ani sıçramalar bu sayıya dahil değil; gerçek kayma sıklığı daha yüksektir.

Üçüncü satır kritik: stop emri boşlukta koruma sağlamaz. Stop, fiyat o seviyeye geldiğinde tetiklenir; boşlukta o seviyede hiç işlem olmadığı için emir ilk mevcut fiyattan çalışır. Zarar planladığınızdan büyük olur. Stop mantığını stop loss yazımızda anlattık.

Slippage nasıl azaltılır?

1. Veri saatlerinden kaçının. Kaymanın en yoğun olduğu dakikalar bunlar. Yüksek etkili veri saatlerinde işlem açmamak tek başına büyük fark yaratır.
2. Emir tipini bilinçli seçin. Limit emri fiyat garantisi verir ama gerçekleşme garantisi vermez; market emri tersini yapar. Hangisini istediğinize karar verin.
3. Pozisyonu bölün. Derinlik yetersizliğinden doğan kaymayı azaltmanın en doğrudan yolu, büyük emri parçalara ayırmaktır.
4. Hafta sonu pozisyon taşımayı tartın. Boşluk riski tam olarak burada doğar. Taşıyacaksanız pozisyonu küçültmek, stopa güvenmekten daha etkilidir.
5. Gerçekleşme kalitesini ölçün. Kurumunuzun ortalama kaymasını kaydedin. Ölçmediğiniz şeyi karşılaştıramazsınız.

Beşincisi en çok atlanan ama en faydalı olanıdır; yöntemini emir gerçekleşme kalitesi yazımızda anlattık. Hesap tipinin iletim modeline etkisini hesap tipleri yazımızda ele aldık.

Slippage maliyet hesabına nasıl girer?

Kayma, makas ve komisyon gibi ayrı bir satırda görünmez — ama aynı yere yazılır. İşlem sonucunuzu doğrudan düşürür.

Sayısal olarak: ortalama 0,3 pip kayma, günde beş işlem yapan biri için ayda yüz işlem üzerinden 30 pip eder. Bu, birçok stratejinin aylık beklentisinin dörtte biri kadardır.

Kaymanın sinsi tarafı, geriye dönük testlerde görünmemesidir. Test yazılımı emri istediğiniz fiyattan açar; gerçek hesapta öyle olmaz. Bu yüzden testte kârlı görünen bir sistem canlıda başabaşa düşebilir.

Korunma yolu basit: test sonuçlarına gerçekçi bir kayma payı ekleyin. Ölçtüğünüz ortalama kaymayı her işlemin maliyetine yazmak, testi gerçeğe yaklaştırır.

Bu yüzden kaymayı toplam maliyetin parçası sayın. Makas ve komisyonla birlikte işlem maliyeti hesaplama ile toplayın; pip karşılığını pip değeri hesaplama ile, sonucu kâr zarar hesaplama ile görebilirsiniz.

İyi ve kötü gerçekleşme nasıl ayrılır?

Kayma tek başına bir sorun değildir; dağılımı sorundur. Sağlıklı bir gerçekleşmede kayma iki yönlüdür ve ortalaması sıfıra yakındır.

Kötü gerçekleşmenin imzası bellidir: kayma neredeyse her zaman aleyhinize. Lehte kayma hiç görülmüyorsa, ortada piyasa koşulundan başka bir şey vardır.

İkinci imza asimetridir. Kâr al emirleriniz tam fiyattan çalışırken stop emirleriniz sürekli uzakta çalışıyorsa, bu da rastlantıyla açıklanamaz.

Üçüncüsü zamanlamadır. Kayma sakin saatlerde de büyükse, gerekçe likidite olamaz — çünkü o saatlerde piyasa derindir.

Bunların hiçbiri tek bir işlemden anlaşılmaz. En az elli işlemlik bir kayıt gerekir; öncesinde varılan sonuç gürültüdür.

Kayıt tutmanın yan faydası da var: kendi işlem alışkanlıklarınızı görürsünüz. Kaymanın büyük kısmı belirli saatlerde yoğunlaşıyorsa, çözüm kurum değiştirmek değil o saatlerden uzak durmak olabilir.

Ölçüm yöntemini emir gerçekleşme kalitesi yazımızda sayısal olarak anlattık.

Sık yapılan hatalar

Her kaymayı kurumun suçu sanmak. Gecikme ve derinlik piyasanın kendi koşullarıdır. Sorun, kaymanın sistematik olarak tek yönlü olmasıdır.

Stopun boşlukta koruyacağını varsaymak. Stop seviyesinde işlem yoksa emir çok daha uzakta çalışır.

Kaymayı maliyet saymamak. Ayrı satırda görünmez ama sonucu düşürür. Hesaba katılmadığında strateji olduğundan kârlı görünür.

Büyük emri tek seferde göndermek. Derinliğin yetmediği anlarda ortalama giriş fiyatı belirgin biçimde uzaklaşır. Pozisyon büyüklüğünü lot büyüklüğü hesaplama ile planlayın.

Sık sorulan sorular