Forex öğrenirken en büyük sorun, kavramların tek tek öğrenilip birbirine bağlanmamasıdır. Pip'i ayrı, margin'i ayrı, stop-loss'u ayrı ezberleyen yatırımcı; gerçek işlem anında bu parçaları birleştirmekte zorlanır. Bu yazı iki işi birlikte yapar: önce temel terimleri sade biçimde açıklar, ardından bu terimlerin gerçek işlem planında nasıl birleştiğini gösterir.
Bu rehberde neler var?
- En çok kullanılan forex terimleri
- Emir tipleri ve seans mantığı
- Günlük işlem planı nasıl kurulur?
- İşlem günlüğü neden zorunludur?
- Hangi Hesapis araçları hangi aşamada kullanılır?
- Sık sorulan sorular
Temel forex terimleri
| Terim | Kısa açıklama |
|---|---|
| Parite | İki para biriminin birbirine göre fiyatı. EUR/USD, GBP/USD ve USD/JPY en sık bakılan örneklerdir. |
| Baz para | Paritede solda yazan para birimi. EUR/USD paritesinde baz para EUR'dur. |
| Kotasyon para birimi | Paritede sağda yazan para birimi. EUR/USD paritesinde kotasyon USD'dir. |
| Pip | Çoğu paritede fiyatın dördüncü ondalık basamağındaki standart değişimdir. JPY paritelerinde genelde ikinci basamak kullanılır. |
| Point | Bazı platformlarda pip'in alt kırılımını ifade eder. Platformun gösterim mantığı ayrıca kontrol edilmelidir. |
| Lot | Pozisyon büyüklüğünü ifade eden standart ölçüdür. Standart, mini ve mikro lot kavramları buna göre değişir. |
| Leverage / Kaldıraç | Küçük teminatla daha büyük pozisyon açmayı sağlar. Kaldıraç kazancı da zararı da büyütür. |
| Margin / Teminat | Pozisyonu açık tutmak için bloke edilen tutardır. |
| Free Margin | Yeni işlem açmak veya dalgalanmayı karşılamak için kullanılabilir serbest teminattır. |
| Margin Level | Equity / Used Margin x 100 formülü ile hesaplanan sağlık göstergesidir. |
| Margin Call | Teminat seviyesinin tehlikeli bölgeye indiğini gösteren uyarı aşamasıdır. |
| Stop Out | Margin level brokerın kapatma eşiğine indiğinde pozisyonların otomatik kapanmasıdır. |
| Spread | Alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. İşleme açıldığı anda yazılan ilk maliyet buradan gelir. |
| Komisyon | Bazı hesap türlerinde lot başına veya işlem tarafı başına alınan sabit maliyettir. |
| Swap | Pozisyonu gece taşırken oluşan gecelik taşıma maliyetidir veya nadiren getiridir. |
| Long | Yükseliş beklentisiyle alış yönünde pozisyon açmaktır. |
| Short | Düşüş beklentisiyle satış yönünde pozisyon açmaktır. |
| Stop Loss | Zarar belirli seviyeye geldiğinde pozisyonu kapatan koruma emridir. |
| Take Profit | Hedef fiyat görüldüğünde kârı realize eden emirdir. |
| Pending Order | Belirlenen seviyeye gelmeden devreye girmeyen bekleyen emirdir. |
| Slippage | Emrin beklenen fiyat ile gerçekleşen fiyat arasında fark oluşmasıdır. |
| Volatilite | Fiyatın ne kadar sert ve hızlı hareket ettiğini anlatır. |
| Drawdown | Sermayenin zirveden dip noktaya kadar yaşadığı geri çekilmedir. |
| Expectancy | Bir stratejinin işlem başına beklenen ortalama sonucudur. |
| Risk of Ruin | Belirli zarar eşiğine inme ihtimalini gösteren olasılık metriğidir. |
| Rollover | Pozisyonu sonraki güne taşıma sürecidir; swap burada yansır. |
| Likidite | İşlemin piyasada ne kadar rahat karşılanabildiğini gösterir. |
| Seans | Asya, Londra ve New York gibi piyasaların yoğun işlem gördüğü zaman dilimidir. |
| ATR | Average True Range; oynaklığı ölçmekte kullanılan teknik göstergedir. |
| Risk/Ödül Oranı | Bir işlemde göze alınan zarar ile hedeflenen kâr arasındaki orandır. |
Emir tiplerini bilmeden işlem planı kurulmaz
Piyasa emri, bekleyen emir, stop-loss ve take-profit mantığı oturmadan yapılan işlemler çoğu zaman plansız girişe dönüşür. Yeni başlayanlar genellikle yalnızca “alış” ve “satış” butonunu bilir; oysa giriş kadar çıkış kurgusu da önceden belirlenmelidir. Özellikle stop-loss'u sonradan düşünmek, risk yönetiminin baştan bozulması demektir.
Eğer emir kurgusunu kurduğunuz halde lot ve risk tarafında emin değilseniz önce lot büyüklüğü, ardından risk/ödül ve kâr/zarar araçlarına bakın.
Seans bilgisi neden önemli?
Asya, Londra ve New York seansları aynı yoğunlukta değildir. Likidite ve volatilite, günün saatine göre ciddi biçimde değişir. Bu nedenle bir strateji yalnızca “hangi setup” üzerinden değil, “hangi saat aralığında” uygulandığı üzerinden de değerlendirilmelidir. Aynı formasyon, düşük likidite saatinde farklı, Londra-New York çakışmasında farklı sonuç verebilir.
Bu yüzden işlem günlüğüne yalnızca giriş fiyatını değil, işlem saatini ve seans bağlamını da yazmak gerekir. Zaman boyutu kayıt altına alınmayan günlükler, stratejiyi geliştirmek için yeterli veri üretmez.
Yeni başlayan için günlük işlem planı
- Günün hangi saatlerinde işlem açacağınızı önceden belirleyin.
- İşlem öncesi maksimum günlük risk limitinizi yazılı hale getirin.
- Her işlem için giriş, stop-loss ve take-profit seviyesini açılıştan önce tanımlayın.
- Lotu, stop mesafesi ve kabul edilen risk tutarıyla hesaplayın.
- İşlem bittiğinde sonucu değil, plana uyumu not edin.
- Gün sonunda ekran görüntüsü, seans bilgisi ve hata notlarıyla günlük oluşturun.
Hızlı araç akışı
İşlem öncesi sırasıyla pip değeri, lot büyüklüğü, margin ve risk/ödül aracını kullanın. Pozisyon birkaç gün taşınacaksa buna swap da eklenmelidir.
İşlem günlüğü neden zorunludur?
Çünkü hafıza seçicidir. Yatırımcı genellikle iyi işlemleri uzun, kötü işlemleri kısa hatırlar. Oysa gelişim için gereken veri, tam da hata yapılan işlemlerdedir. Günlük tutmayan biri, gerçekten iyi sistem kurduğunu mu yoksa yalnızca kısa süreli şans yaşadığını mı ayırt etmekte zorlanır.
En basit günlükte bile şu alanlar bulunmalıdır: tarih, saat, seans, ürün, giriş, stop, hedef, lot, risk yüzdesi, maliyet, sonuç ve plana uyum notu. Bu yapı birkaç hafta sonra hangi hatanın tekrarlandığını net biçimde gösterir.
Okuma rotası: Forex kümesini nasıl tüketmelisiniz?
- Önce forex nedir ve Türkiye'de nasıl işler? yazısını okuyun.
- Ardından pip, lot, margin ve stop out rehberine geçin.
- Sonra maliyet rehberi ile spread/komisyon/swap mantığını netleştirin.
- Son aşamada risk yönetimi ve izinli kurum karşılaştırması ile sistemi tamamlayın.
Sözlük ezberi yetmez
Terimleri ezberlemek faydalıdır ama yeterli değildir. Kavramın gerçek işlemde nerede devreye girdiğini görmediğiniz sürece bilgi parçalı kalır. Bu yüzden sözlüğü mutlaka ilgili hesaplama araçlarıyla birlikte çalışın.
Sık sorulan sorular
Önce teknik analiz mi öğrenmeliyim, önce risk mi?
Doğru sıra genelde risk ve pozisyon boyutunu öğrenmek, ardından teknik tetikleyicileri oturtmaktır. Çünkü iyi görünen bir analiz, kötü risk yönetimini telafi edemez.
Günlük tutmak gerçekten gerekli mi?
Evet. Günlük, stratejinizin verisini toplar. Veri yoksa gelişim yerine sadece hisle hareket etmiş olursunuz.
Tüm terimleri bir günde öğrenmek gerekir mi?
Hayır. Ama pip, lot, margin, stop-loss, take-profit, spread ve swap ilk haftada netleşmelidir. Geri kalan kavramlar bunun üstüne oturur.
İşlem planı yazılı olmak zorunda mı?
Evet. Yazılı olmayan plan, stres anında kolayca değişir. Yazılı kurallar hem disiplin hem sonradan analiz için gereklidir.
İçerik Şeffaflığı
Sonucu yorumlarken kullanacağınız kısa özet, yöntem, kaynak ve kontrol notları aşağıda yer alır.
Bu blog yazısı, konunun hesaplama ve yorum tarafını daha geniş çerçevede açıklamak için hazırlanmıştır.
Nasıl Hesaplanır?
- İçerik başlık, özet ve ana metin düzeyinde editoryal olarak düzenlenir.
- Yazı mümkün olduğunda ilgili hesaplayıcı ve kategori merkeziyle birlikte okunacak şekilde kurgulanır.
- Güncel etkisi olan başlıklarda tarih ve bağlam kontrolü kullanıcıya açık biçimde bırakılır.
Kullanılan Kaynaklar
- Yazı içeriği ve editoryal özet
- İlgili kategori merkezleri ve hesaplayıcılar
- Konuya bağlı resmi açıklama veya güncel veri ihtiyacı
Blog içeriği karar desteği sağlar; kesin oran, tarife veya canlı veri için ilgili araç ve resmi kaynak ayrıca kontrol edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu içerik, ilgili konuda hesaplama arka planını, yorum çerçevesini ve pratik karar noktalarını daha anlaşılır hale getirmek için hazırlanmıştır.
Her zaman değil. Konuya göre ilgili hesaplayıcı, kategori merkezi, canlı veri ekranı veya resmi kaynakla birlikte okunması daha sağlıklı olur.
Oran, mevzuat, piyasa verisi veya kurum kuralı zamanla değişebilir. Özellikle güncel etkisi olan içeriklerde yazının tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.
İlgili Yazılar
