Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) başında bulunan Rafael Grossi, İran yönetiminin geçmişte açıkladığı 440 kilogramlık yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum miktarının şu anki durumunu teyit edebilmek adına ülkedeki nükleer tesislere giriş izni verilmesi gerektiğini söyledi. Grossi bu değerlendirmeyi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin nükleer silahların yayılmasını konu alan oturumunda dile getirdi.
Denetim sorunu beş yılı aşkın süredir çözülemiyor
Grossi, UAEA'nın İran tarafıyla aralarında hâlâ netliğe kavuşmamış güvence denetimi meselelerini çözmek için çalışmaya devam ettiğini aktardı. Zenginleştirilmiş uranyumun durumuna ilişkin sorunun beş yılı aşkın bir süredir askıda kaldığını belirtti. Haziran 2025'te yaşanan askeri saldırıların ardından Ajans'ın İran'daki doğrulama çalışmalarını sürdüremediğini, o ayın sonunda güvenlik gerekçesiyle tüm müfettişlerin ülkeden çıkarılmak zorunda kalındığını söyledi. Grossi, müfettişlerin aylardır ülkeye dönüş için hazır beklediğini ifade etti.
Buşehr santrali tek istisna olarak gösterildi
Grossi'ye göre İran, UAEA'nın güvence denetimi kapsamındaki nükleer malzemeleri doğrulaması için gereken bilgi ve erişimi genel olarak sağlamıyor. Bu durumun tek istisnasının Buşehr Nükleer Santrali olduğunu belirtti. Grossi, kullanılmış yakıtın yeni bir kuru depolama tesisine taşınmadan önce doğrulanabilmesi için gereken güvenlik ekipmanlarının teslimatı konusunda İran'ın UAEA ile yapıcı bir işbirliği sergilediğini söyledi.
- 440 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun durumu belirsizliğini koruyor.
- Müfettişler Haziran 2025'ten bu yana İran'da doğrulama çalışması yürütemiyor.
- Buşehr Nükleer Santrali'nde kullanılmış yakıt transferi için işbirliği sağlandı.
Grossi Tahran'a gecikmeden işbirliği çağrısı yaptı
Daha önce beyan edilen nükleer malzemelerin akıbetinin özellikle endişe verici olduğunu söyleyen Grossi, bu malzemeler arasında söz konusu 440 kilogramlık stokun yer aldığına dikkat çekti. Malzemelerin bugünkü durumunun doğrulanabilmesi için Tahran yönetimini UAEA ile vakit kaybetmeden işbirliğine davet etti. Grossi, "İran'ı güvenlik önlemleriyle ilgili soruları açıklığa kavuşturmaya ve UAEA'nın ilgili tüm tesisleri ve malzemeleri doğrulayabilmesi için ihtiyaç duyduğu bilgileri ve erişimi sağlamaya davet ediyorum. Bu, İran'ın yasal yükümlülüğüdür" değerlendirmesinde bulundu.
