Ticaret Bakanı, Amerika Birleşik Devletleri'nde katıldığı iş dünyası ve yatırım toplantılarında Türkiye'nin yatırım ortamına, uygulanan teşviklere ve genel makroekonomik görünümüne dair bilgi verdi. Türkiye'de faaliyet gösteren 2 bin 345 ABD merkezli şirketin ülkeye bugüne kadar 16,5 milyar dolar doğrudan sermaye getirdiğini belirten Bakan, bu kuruluşların aradan geçen dönemde Türkiye'deki toplam yatırımlarının 60 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025 yılında yüzde 10 yükselişle 38,5 milyar dolara çıktığını aktaran Bakan, ABD'nin bu dönemde Türkiye'ye karşı yaklaşık 6 milyar dolar dış ticaret fazlası verdiğini kaydetti. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışın etkisiyle 2026 yılı ticaret hacminin yüzde 10'un üzerinde artarak 42-43 milyar dolar seviyesine ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Bakan, mevcut eğilimin korunması durumunda 2028 yılı sonunda yıllık 50 milyar dolar seviyesinin yakalanacağını ifade etti. Bu performansla ABD, enerji ithalatı ve ihracat artışlarının katkısıyla İngiltere'yi geride bırakarak Almanya'nın ardından Türkiye'nin ikinci büyük ticaret ortağı konumuna geldi.
İhracatta öne çıkan kalemler ve üçüncü ülkelerde iş birliği
Türkiye'nin ABD pazarında ağırlık kazandığı sektörleri sıralayan Bakan, sevkiyatların sanayi ve tüketim mallarında çeşitlendiğini vurguladı. İki ülke şirketlerinin ortaklık kurduğu alanlar ve öne çıkan ihraç malları şu şekilde aktarıldı:
- İnşaat malzemeleri, mobilya, makine ve makine parçaları
- Otomotiv ürünleri ile yan sanayi yedek parçaları
- Halı, iplik, kumaş, konfeksiyon ürünleri, mücevher ve işlenmiş altın
- Enka-Bechtel ortaklığında görüldüğü gibi santral ve karayolu projeleriyle üçüncü ülkelerde yürütülen müteahhitlik işleri
Konfeksiyon tarafında katma değerin arttığını söyleyen Bakan, bazı ürün gruplarında kilogram başına ihracat değerinin 60, 70, 80 ve 100 dolar bandına kadar çıktığını açıkladı. Dış ticaret işlemlerinde döviz kurlarını incelemek isteyenler döviz hesaplama aracını kullanabilir.
Yeni hal düzenlemesi ve tarımsal üretim verileri
Sebze ve meyve piyasasındaki denetimlere değinen Bakan, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının teftiş ve vergi raporları doğrultusunda yürüttüğü soruşturmada tutuklamaların yapıldığını, dosyanın iddianame ve yargılama aşamasına geçeceğini belirtti. Türkiye genelindeki 177 halin belediyelerce işletildiğini ve sistemin 1960'tan kalan esaslarla çalıştığını hatırlatan Bakan, yeni yasama döneminde meclise gelecek hal düzenlemesiyle aracı sayısını azaltmayı, üretici birliklerini teşvik etmeyi ve hal kayıt sistemi üzerinden tarladan tezgaha tüm zinciri kayıt altına almayı amaçladıklarını söyledi. Nakliye, fire ve pazar kayıpları sebebiyle ürünün İstanbul haline gelene kadar kilogram başına 7-10 lira ilave maliyet yüklendiği bildirildi.
İklim koşullarının üretime etkisine değinen Bakan, 2024 ve 2025'teki kuraklığın ardından 2025'te tarımsal üretimde yüzde 8,8 kayıp yaşandığını, 2026'nın ilk yarısında ise yüzde 10 üretim artışı görüldüğünü dile getirdi. Son 60 yılın en yağışlı dönemlerinden biri olan Ocak-Mayıs 2026 sürecinin baraj doluluklarına olumlu yansıdığı, fahiş fiyata karşı 29 Mayıs 2024'te çıkarılan kanunla cezaların 10 katına çıkarıldığı hatırlatıldı.
Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği ve kamu alımları gündemi
Bakan, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi müzakerelerinde kamu alımları, yatırımlar ve e-ticaret konularının öne çıktığını belirtti. 4 Mart 2026 tarihli AB Komisyonu kararında Gümrük Birliği'nin "Made in EU" kapsamı içinde ele alındığı, çelikte kota düşüşlerine karşın Türkiye'ye avantaj sağlandığı kaydedildi. 31 Temmuz 2026'da TBMM'den geçen kanun çerçevesinde karşılıklılık ilkesiyle kamu alımlarında AB ile benzer mevzuatın uygulanması için teknik görüşmelerin başladığı bildirildi. Sürecin takibi kapsamında 28 Eylül 2026 tarihinde AB Komisyon Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne ve genişlemeden sorumlu Komisyon Üyesi Marta Kos ile görüşme gerçekleştirileceği duyuruldu.
