Sermaye Piyasası Kurulu, yatırım fonlarına ilişkin rehberi 28 Ağustos 2026 tarihli kurul kararıyla kapsamlı biçimde yeniledi. Düzenlemenin öne çıkan yanı, serbest fonların hisse senetlerinde oluşturabileceği yoğunlaşmaya getirilen sınırlar oldu. Artık fonların bir şirkete ne kadar kaynak aktarabileceği değil, o şirketin borsada fiilen dolaşan hisselerinden ne kadarını devralabileceği de denetim altına alındı. Amaç, tek bir fonun bir şirkette aşırı pay sahibi olmasının yanı sıra, birden fazla fonun aynı hisseye yönelip piyasadaki dolaşımın büyük kısmını ele geçirmesini engellemek.
Halka açıklık oranı belirleyici oldu
Yeni sisteme göre serbest fonun alabileceği pay, şirketin halka açıklık düzeyine bağlandı. Fiili dolaşım oranı yüzde 25'in altındaki şirketlerde fon en fazla yüzde 8'ine, yüzde 25-50 aralığında yüzde 6'sına, yüzde 50-75 aralığında yüzde 4'üne, yüzde 75 üzerinde ise yüzde 2'sine yatırım yapabilecek. Aynı yöneticinin idare ettiği tüm fonlar birlikte değerlendirildiğinde ise bu oranlar sırasıyla yüzde 16, yüzde 12, yüzde 8 ve yüzde 4 olarak uygulanacak. Yatırımcının şirket üzerinde yönetim hakimiyeti bulunması halinde sınır daha da daralıyor: tek fon için yüzde 1, aynı yöneticinin tüm fonları için yüzde 2.
- Fon portföyünün yüzde 5'ini aşan araçların toplamı, portföyün yüzde 20'sini geçemeyecek.
- Tek ihraççının borçlanma araçlarına yatırım yüzde 10 ile sınırlandı.
- Fon sepeti dışındaki serbest fonlara toplam yatırım yüzde 15, tek fona yatırım yüzde 10'u aşamayacak.
- Bir portföy yöneticisi en fazla 7 fon yönetebilecek; kademeli geçişte 2029'da 10, 2031'de 7 sınırı geçerli olacak.
Kurul, hesaplamalarda yalnızca doğrudan hisse alımını değil, ilgili şirkete dayalı türev araçlar ve swap işlemlerini de dikkate alacak. Böylece fonun bir şirketteki gerçek ekonomik pozisyonu, sadece elde tutulan hisse miktarıyla değil tüm araçlarla birlikte ölçülecek. Ayrıca bir portföy yönetim şirketinin kuracağı serbest fon sayısı, bünyesindeki portföy yöneticisi sayısıyla sınırlı olacak; yeni kural 29 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi, mevcut sınırı aşan şirketler için uyum süresi 30 Haziran 2029'a kadar tanındı.
PYŞ'lere sermaye ve ek yükümlülük
SPK, portföy yönetim şirketlerinin asgari başlangıç sermayesini faaliyet yetkisine göre 250 milyon TL ile 500 milyon TL arasında belirledi. Yönettiği kolektif portföyün yüzde 50'sinden fazlası serbest fonlardan oluşan şirketler ise sermayesini yüzde 10 oranında nakit artırmak için SPK'ya başvurmak zorunda kalacak. İlk kontrol 2026 hesap dönemi sonunda yapılacak.
Para piyasası fonlarında da değişiklik
Katılım fonları hariç para piyasası fonlarının portföylerinin en az yüzde 10'u devlet iç borçlanma senetlerine veya Hazine'nin Varlık Kiralama Şirketi kira sertifikalarına yönlendirilecek. Bu fonların Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı'ndaki ters repo işlemleri de fon toplam değerinin yüzde 25'iyle sınırlandı. Fon yatırımlarını takip eden okurlar Bono Hesaplama aracıyla getiri hesaplamalarını kontrol edebilir.
