Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul Pay Piyasası bünyesindeki ortaklık yapıları ve pay bildirimlerine yönelik geniş kapsamlı ilke kararları aldı. 8 Eylül 2026 tarihli 2026/57 sayılı bültende duyurulan çerçeve, başta MSCI olmak üzere küresel endeks kuruluşlarının eleştirilerinin ardından hayata geçti. Kurulun aldığı kararlar, halka açıklık hesaplamasındaki soru işaretlerini gidermeyi amaçlıyor ve 11 Eylül 2026 gün sonu itibarıyla resmen uygulanmaya başlıyor.
Pay sahipliği açıklamalarında yeni alt sınır
Daha önce yüzde 5 şeklinde uygulanan bildirim eşiği, yeni kararla birlikte yüzde 3 düzeyine çekildi. Borsa şirketlerinin sermaye ya da oy haklarında bu eşiğe ulaşılması veya altına inilmesi durumunda kamuya açıklama yapılması zorunlu hale geldi. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından yayımlanan tablolarda, doğrudan yüzde 3 ve üzerinde pay veya oy hakkı bulunan kişi ve kurumlar ilan edilecek.
Borsa İstanbul'daki halka açık şirketler veya serbest ile serbest özel fonlar üzerinden dolaylı yoldan en az yüzde 10 paya sahip ortaklar ise MKK'nın ayrı bir tablosunda gösterilecek. Kurul, MKK bünyesindeki dolaylı sahiplik dökümlerinin yalnızca malvarlığı haklarını yansıtacağını, pay alım teklifi gibi yükümlülüklerde doğrudan temel alınamayacağını bildirdi.
Fiili dolaşım oranı hesabına girmeyecek paylar
Şirketlerin halka açıklık oranını temsil eden fiili dolaşımdaki pay kavramının kapsamı yeniden tanımlandı. MKK tarafından takip edilen toplam pay adedine bölünerek bulunacak bu oran belirlenirken birçok pay türü hesap dışı tutulacak. Dolaşım hesabında yer almayacak paylar şu şekilde sıralandı:
- Kamu kurumlarına ait paylar, şirket kurucularının payları ve konsolidasyon kapsamındaki ilişkili kuruluş varlıkları,
- Şirketlerin yönetim ve denetim kurulları, genel müdür ile bu makama denk pozisyonlar ve genel müdür yardımcılarının mülkiyetindeki paylar,
- Geri Alınan Paylar Tebliği ve ilgili SPK kuralları doğrultusunda geri alınan şirket payları,
- Sermayenin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip hissedarların elinde bulunan paylar,
- Şirketlere ait sandık veya vakıfların mülkiyetindeki paylar ile yabancı borsalarda işlem gören hisseler,
- Yasaklı, hacizli, hukuken sınırlandırılmış ve alım satımı engellenmiş varlıklar,
- Sermaye piyasası mevzuatındaki özkaynaklar, kredili işlem teminatları ve Takasbank piyasaları için ayrılanlar hariç olmak üzere teminata konu edilmiş paylar.
MKK verileri günlük ilan edecek
Dolaylı pay sahiplikleri de dolaşım oranının tespitinde gözetilecek. Kapsam dışı paylara sahip kişilerin serbest fonlar ve borsadaki diğer halka açık ortaklıklar kanalıyla edindikleri hisseler, iştirak oranları ölçüsünde dolaşım dışı bırakılacak. Borsa şirketleri, fiili dolaşım kriterlerine giren kişi ve kurum bilgilerini her ayın ilk iş gününde MKK'ya iletecek. MKK ise fiili dolaşım adedi ve oranlarını 11 Eylül 2026'dan itibaren her gün hesaplayıp kamuoyuyla paylaşacak.
Geçmiş tarihli beş karar yürürlükten kalktı
Kurul Karar Organı, yeni çerçevenin yürürlüğe girmesiyle birlikte fiili dolaşıma dair eski tarihli beş farklı düzenlemeyi iptal etti. 2010 senesinde alınan 21/655 ile 24/729 sayılı, 2011 yılındaki 5/157 sayılı, 2014 dönemine ait 31/1059 sayılı ve 4 Haziran 2026 tarihli 34/1044 sayılı kurul kararları tamamen geçerliliğini yitirdi.
