Polonya merkezli enerji şirketi Orlen bünyesinde faaliyet gösteren İsviçre merkezli Orlen Trading Switzerland (OTS), Venezuela kaynaklı ham petrol tedarikinde yüz milyonlarca dolarlık kayıpla karşılaştı. Financial Times'ın aktardığı bilgilere göre, 2023 yılının son aylarında başlayan süreç, Polonya tarihinin en dikkat çeken enerji ticareti skandallarından birine dönüştü. OTS yönetimi, sevkiyat öncesinde en az 230 milyon dolar ön ödeme yapmasına rağmen taahhüt edilen ham petrolün büyük bölümünü teslim alamadı.
Tether transferleri ve aracıların rolü
OTS, Dubai merkezli faaliyet gösteren Hannon International isimli küçük ölçekli petrol tüccarıyla 6 milyon varil Venezuelalı Merey 16 ham petrolü için masaya oturdu. Toplam büyüklüğü 345 milyon dolar olan sözleşmeden 25 ila 30 milyon dolar kâr hedeflendi. Anlaşmanın imzalanmasını izleyen beş günlük sürede Hannon şirketine 230 milyon dolar gönderildi. Venezuela devlet petrol işletmesi PDVSA'nın yaptırımlar sebebiyle ödemeleri USDT (Tether) cinsinden talep etmesi üzerine, aktarılan fonlar kripto paraya çevrildi.
Hannon temsilcileri, başkent Caracas'ta temas kurdukları aracılara USB bellekler vasıtasıyla on milyonlarca dolarlık USDT aktarımı yaptı. Bu aşamada Dubai ve Caracas hattında şu aksaklıklar kayıtlara geçti:
- Bir işlemde aktarılan 135 milyon dolara karşılık sadece 85 milyon USDT temin edildi ve 50 milyon dolarlık açık meydana geldi.
- Petrol teslimatı gerçekleşmeden başka bir aracıya 30 milyon dolarlık ödeme yapıldı.
- İki ayrı işlemde toplam 110 milyon USDT değerinde kripto varlık teslim edilmesine rağmen ham petrol sevkiyatı yapılmadı.
Süpertankerler limanda boş bekledi
OTS tarafından kiralanan üç süpertanker, Aralık 2023 döneminde Venezuela karasularına ulaştı ancak haftalar boyunca yükleme yapılmadan bekletildi. Sürekli ertelenen teslimat takvimi şirkete yüksek tutarda bekleme maliyeti çıkardı. Hannon sonrasında alternatif petrol ürünleri sağlamaya yöneldi; fakat 1 milyon varillik ham petrol yükü kirlilik tespiti nedeniyle kabul edilmedi. Başka bir yakıt tedarikinde ise yaklaşık 28,8 milyon dolar değerindeki taahhüdün yalnızca yarısı Mart 2024 tarihinde yüklenebildi. OTS, Mart 2024 sonunda ana sözleşmeyi tek taraflı feshetti.
Zararın toplam faturası 424 milyon dolara ulaştı
Polonya hükümeti, kurumsal kaybın sadece 230 milyon dolarlık avansla sınırlı kalmadığını bildirdi. Taşımacılık, hukuki süreçler ve diğer masraflar eklendiğinde Orlen'in toplam zararının en az 1,6 milyar PLN, yani yaklaşık 424 milyon dolar seviyesine ulaştığı hesaplanıyor. Sadece Hannon sözleşmelerine ait nakliye giderleri 72 milyon doları buldu.
Donald Tusk liderliğinde göreve gelen yeni hükümet, Orlen'in geçmiş dönemdeki iç denetim süreçlerini incelemeye aldı. Eski OTS yöneticisi Samer Awad ile bazı eski yöneticiler hakkında cezai soruşturmalar açılırken, söz konusu isimler yöneltilen suçlamaları reddetti. Farklı para birimleriyle yapılan uluslararası işlemlerdeki maliyetleri izlemek isteyenler Döviz Hesaplama aracından yararlanabilir.
