McKinsey & Co. tarafından iki yılda bir hazırlanan "Global Farmer Insights 2026" raporu yayımlandı. Nisan-haziran döneminde 10 ülkeden 5 bin 500 üreticinin katılımıyla yapılan çalışmaya göre, dünya genelindeki çiftçilerin yüzde 17'si tarımsal faaliyetlerinde ve üretim planlamalarında üretken yapay zekadan faydalanıyor. Yapay zekanın tarımda en süratli yayılan teknolojiler arasına girdiği kaydedilen raporda, özellikle Amerika kıtasındaki işletmelerin günlük yönetim tercihlerinde bu sistemleri daha sık devreye aldığı belirtildi.
Maliyet artışları üretici kararlarını zorlaştırıyor
Tarımsal operasyonlarda yapay zeka uygulamalarına dönük talebin artmasında uzun süredir süregelen girdi maliyetleri belirleyici rol oynadı. Rapora göre arazi, iş gücü, makine, finansman ve gübre giderleri, üretici kârlılığının zirveye çıktığı 2021-2022 döneminden itibaren yüksek ve dalgalı seyrini sürdürdü.
Gelişmeleri değerlendiren McKinsey Kıdemli Ortağı David Fiocco, finansal baskılara yerel politikalardaki belirsizliklerin, tahmin edilmesi güçleşen hava şartlarının ve iş gücü yetersizliğinin eşlik ettiğini bildirdi. Fiocco, bu etkenlerin çiftlik ölçeğinde karar alma süreçlerini daha riskli ve güç hale getirdiğini aktardı.
Girdi harcamalarında ilk kesinti gübreye yöneldi
Araştırma, yükselen maliyetlerin üreticilerin yatırım ve harcama niyetlerini de aşağı çektiğini gösterdi. Çiftçilerin bu seneye ilişkin harcama eğilimi 24 puan düşüş kaydetti. Üreticilerin teknoloji ve girdi kullanımına dair öne çıkan tespitler şöyle sıralandı:
- Üreticilerin üçte birinden fazlası, işletme kârlılığının gerilediği dönemlerde tasarruf amacıyla ilk olarak gübre harcamalarını kısacağını ifade etti.
- Özel ürün yetiştiriciliği yapan çiftçilerin yarısından fazlası, bitki gelişimini desteklemek veya mahsulü korumak hedefiyle en az bir biyolojik girdiden yararlanıyor.
- Yapay zekanın aksine robotlar, elektrikli tarım makineleri ve sürdürülebilirlik odaklı yazılımların çiftliklerdeki kullanım oranları düşük düzeyde kaldı.
