Macaristan Başbakanı Peter Magyar, tırmanan akaryakıt giderleri ve dizel piyasasındaki daralma sebebiyle bir milyon dizel otomobil sahibi ile hanelerine yönelik doğrudan maddi destek sağlanacağını bildirdi. Magyar, piyasada yeni bir tedarik yetersizliğini tetikleme riski barındırdığı gerekçesiyle tavan fiyat uygulamasına gidilmeyeceğini dile getirdi. Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Başbakan, Avrupa genelinde benzeri görülmemiş boyutta bir dizel açığı meydana geldiğini ifade etti.
Ödemenin şartları ve kapsamı
Hükümetin planladığı doğrudan yardım paketinde ödemelerin dönemi ve araç motor gücü sınırı netleşti. Çiftçilerin de unutulmadığı destek planında öne çıkan unsurlar şunlar oldu:
- Motor gücü en fazla 150 beygir olan dizel otomobil sahiplerine aralık ayına kadar tek seferde toplam 20.000 forint (64 dolar) tutarında nakit ödeme yapılacak.
- Ülkedeki tarımsal üreticilere özel tüketim vergisi iadesi vasıtasıyla ek yardım aktarılacak.
- Nakit yardımla doğrudan bir milyon dizel vasıta sahibinin bütçesine katkı sunulması hedefleniyor.
Farklı para birimleri arasındaki dönüşümleri incelemek isteyenler Döviz Hesaplama aracını kullanabilir.
Küresel ve yerel arzı daraltan faktörler
Uluslararası piyasalarda son haftalarda dizel tedarik koşulları belirgin biçimde sıkılaştı. Sektör temsilcileri; sınırlı rafineri yedek kapasitesi, Rusya'nın yürürlüğe koyduğu ihracat yasağı ve kış aylarında tepe noktasına ulaşacak ısınma yakıtı talebi nedeniyle darlığın kış boyunca sürebileceği uyarısında bulunuyor. Normal şartlarda ABD'nin ardından en büyük ikinci dizel ihracatçısı olan Rusya, yurt dışına satış yasağını 30 Eylül tarihine kadar uzattı. Orta Doğu çıkışlı sevkiyatlar ise İran merkezli gerginlikler ile Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının yavaşlamasıyla daraldı.
Macaristan iç pazarındaki baskıyı büyüten bir diğer etken, ulusal petrol grubu MOL'ün Tuna Nehri kıyısında yer alan ana rafinerisindeki düşük kapasiteli üretim oldu. Tesisteki üretim seviyesi, Ekim 2025'te ham petrol işleme ünitelerinden birinde çıkan yangından bu yana düşük seyrediyor.
