Karadeniz havzasında tırmanan askeri gerilim, bölgedeki tahıl koridorunu ve küresel ticaret dengelerini yeniden sarstı. Ukrayna ve Rusya tarafında ürün bolluğu yaşanmasına rağmen liman altyapılarına ve ticari gemilere yönelik saldırılar, tedarik zincirini tıkadı. Bu aksamalar neticesinde Rus menşeli buğday, Amerikan piyasasındaki muadillerine göre 100 doları aşan bir indirimle alıcı arıyor.
Fiyat makası tarihi seviyelere ulaştı
UkrAgroConsult tarafından paylaşılan piyasa verilerine göre, Rusya'dan sevk edilen öğütmelik buğdayın gemi bordasında teslim (FOB) satış fiyatı ton başına yaklaşık 211,50 dolar düzeyinde belirlendi. Söz konusu tutar, Birleşik Devletler menşeli sert kırmızı kışlık buğdayın neredeyse 140 dolar gerisinde kaldı.
İki ürün arasındaki fiyat ayrışması bu ayın başlarında 150 dolar sınırını aşmıştı. Bu fark, Rusya'nın 2022 yılındaki kapsamlı Ukrayna işgalinden sonraki dönemin en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın aynı döneminde ise Rus mahsulünün ABD fiyatına göre iskontosu ton başına 10 dolar seviyelerinde seyrediyordu.
Alternatif rotalar ve bölgesel dinamikler
Dünyanın en büyük iki tahıl tedarikçisi konumundaki tarafların liman hedeflerine yönelmesi, hasat sezonu ertesinde ürünlerin depolarda birikmesine yol açtı. İhracatın yavaşlaması alıcıların farklı coğrafyalara yönelmesine neden oldu:
- Kuzey Amerika, Avrupa ve Avustralya menşeli buğdaya olan küresel talep güç kazandı.
- ABD kışlık mahsulü zaten yaşanan şiddetli kuraklık nedeniyle yükseliş baskısı altındaydı.
- Chicago buğday vadeli kontratları, ayın ilk günlerinde üç yılın zirvesini test ettikten sonra bir miktar geriledi.
Uluslararası emtia işlemlerini takip edenler finansal planlamalarında Döviz Hesaplama aracını kullanabilir.
Sezonluk sevkiyat beklentileri geriledi
Avustralya Commonwealth Bank bünyesinde görev yapan tarım ekonomisti Dennis Voznesenski, limanların kapalı kalması halinde belirgin fiyat artışları yaşanabileceğini ifade etti. Voznesenski, fiziki piyasada ürüne ulaşamayan alıcıların diğer merkezlerdeki fiyatları yukarı taşıyacağı değerlendirmesini paylaştı.
Diplomatik temaslarda somut ilerleme sağlanamaması krizin süreceğine işaret ediyor. Geçtiğimiz hafta sonu ABD heyetlerinin gözetiminde Kiev ile Moskova hattında yürütülen müzakereler sonuçsuz kaldı. Danışmanlık kuruluşu SovEcon, Azak ve Karadeniz hattındaki deniz trafiğinin kısa sürede düzelmeyeceğini vurguladı. Kurum, Rusya'nın bu sezon gerçekleştireceği buğday dış satımına yönelik beklentisini 3,2 milyon tonluk aşağı yönlü revizyonla 41,4 milyon ton seviyesine çekti.
