İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını güvence altına alabilmesi için kendi yapay zeka sistemlerini üreten bir aşamaya geçmesi gerektiğini açıkladı. Yapay zeka rekabetinin sadece yazılım ve algoritmalardan ibaret olmadığını vurgulayan Avdagiç; sürecin çip, GPU, veri merkezi, enerji, soğutma, batarya sistemleri, robotik, sensörler ve savunma sanayisi gibi çok boyutlu unsurlarla ilerlediğini belirtti.
Dünya ile rekabet edebilecek seviyede modeller tasarlanmasının yanı sıra bu sistemleri çalıştıracak altyapıların kurulmasının önemine işaret eden Avdagiç, gelişmiş yapay zeka modellerinin yakın gelecekte ülkeler üzerinde bir ambargo aracına dönüşebileceği uyarısında bulundu. ChatGPT-6 Astra ve Claude Fable 5.1 gibi ileri seviye sistemlerin sonraki sürümlerinin diğer ülkelere sunulmasında gümrük tarifelerine benzer kısıtlamaların gelebileceğini aktaran Avdagiç, bazı ülkelerin bu teknolojileri tamamen erişime kapatabileceğini kaydetti.
Küresel bağımlılık ve 'Yapay Zeka Vatanı' vurgusu
Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde'ın geçen hafta yaptığı konuşmada Avrupa'nın ABD menşeli yapay zeka araçlarına bağımlı kalmasının ekonomik risk doğurabileceğini söylediğini hatırlatan Avdagiç, Lagarde'ın ABD'deki teknoloji patlamasının Avrupa sermayesiyle finanse edilmemesi gerektiği yönündeki sözlerinin Türkiye için de geçerli olduğunu bildirdi. Türkiye'nin yalnızca dış kaynaklı sistemleri tüketen bir yapıda kalmaması gerektiğini ifade eden Avdagiç, savunma stratejilerindeki kavramlara atıfta bulunarak "Yapay Zeka Vatanı" yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini söyledi.
Avdagiç, genel yapay zekanın (AGI) insani becerileri aşmasının öngörüldüğü 2030 senesine yönelik hedeflerde, Türkiye'nin teknolojiyi tüketen değil üreten ve pazara yön veren tarafta yer almasının temel tercih olduğunu vurguladı.
Yapay Zeka Eylem Planı ve 2030 hedefleri
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe giren Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030) hakkında değerlendirmelerde bulunan Avdagiç, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan yol haritasının iş dünyası açısından önemine değindi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın işaret ettiği öncü ülke olma vizyonuna destek vereceklerini aktaran Avdagiç, eylem planındaki temel göstergeleri paylaştı:
- 2030 yılına kadar veri merkezi kurulu gücünün asgari 1 gigavat seviyesine ulaştırılması planlanıyor.
- Altyapı yatırımları için ağırlıklı olarak özel sektör kaynaklı en az 10 milyar dolarlık finansmanın harekete geçirilmesi hedefleniyor.
- İki yıllık süreçte 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilmesi öngörülüyor.
- Ülke genelindeki teknoloji girişimlerinin sayısının 100 bine, Turcorn piyasa değerlemesinin ise 100 milyar dolara taşınması amaçlanıyor.
Sanayide dönüşüm ve enerji altyapısı
Yapay zekanın Türkiye'nin sanayileşme hamlesinde merkezde yer alması gerektiğini bildiren Avdagiç, modern fabrikalarda insan, robot, yazılım, veri ve enerjinin bir arada çalıştığını dile getirdi. Türkiye'de bulunan 114 teknoparkta yaklaşık 13 bin firmanın faaliyet gösterdiğini hatırlatan Avdagiç, ağustos ayında 1,2 milyar dolarlık ön yatırım değerlemesine ulaşan yerli girişim HubX ile Turcorn sayısının 8'e yükseldiğini kaydetti.
Yapay zekanın en kritik girdisinin elektrik enerjisi olduğunu söyleyen Avdagiç, yüksek hesaplama gücünü kesintisiz, sürdürülebilir ve maliyet avantajı sağlayarak sunabilen ülkelerin yarışta öne çıkacağını belirtti.
İlgili: Çin'den ABD'ye yapay zeka çağrısı: Büyük güçlerin tekeli olmamalı · Johnson: Yapay zeka liderleri Beyaz Saray toplantısına çağrıldı
