Küresel piyasalarda ham şeker vadeli kontratları, üretim merkezlerindeki aksamalar ve ithalat adımlarıyla birlikte Mart 2025'ten bu yana görülen en yüksek düzeye çıktı. New York işlemlerinde yüzde 1,6'ya yaklaşan primlerin ardından haftalık bazdaki yükseliş yaklaşık yüzde 3 olarak kayıtlara geçti. 2026-2027 dönemine ait piyasa dengesinin arz fazlasından açığa döneceğine ilişkin beklentiler, fiyatların sene başından bu yana yaklaşık yüzde 30 artış kaydetmesinde belirleyici rol oynadı.
Hindistan'da kota başvuruları hız kazandı
Dünyanın en büyük ikinci şeker üreticisi konumundaki Hindistan, yerel pazarda rekor kıran fiyatların önüne geçmek amacıyla ağustos döneminde gümrüksüz ithalat kotası tahsis etti. Uygulamanın devreye girmesiyle birlikte ülkedeki şeker fabrikaları toplam kotanın yaklaşık yüzde 80'ini oluşturan 800 bin tonluk ham şeker alımı için resmi izin talep etti.
Hindistan Gıda Bakanlığı Şeker Ortak Sekreteri Ashwini Srivastava, rafinerilerin daha önce yurt dışına sevk edilmesi öngörülen 265 bin ton şekerin iç pazarda değerlendirilmesi için de yetkili kurumlara başvurduğunu paylaştı.
Üretim dengesini etkileyen faktörler
Piyasadaki arz daralması ve fiyat baskısı birden fazla bölgedeki iklim ve talep koşullarından besleniyor:
- Uluslararası Şeker Örgütü, gelecek sezonda dünya genelindeki şeker açığının yaklaşık 260 bin ton seviyesinde gerçekleşeceğini tahmin ediyor.
- Asya hasatlarını etkileyen El Nino olgusu Hindistan'da kuraklığa yol açarken, şeker kamışı tarımı için hayati muson yağışları olağan ortalamanın yaklaşık yüzde 15 gerisinde kaldı.
- En büyük küresel üretici Brezilya'nın Orta-Güney sahasındaki sağanaklar şeker kamışı işleme süreçlerini kesintiye uğrattı. StoneX analisti Rafael Crestana, Sao Paulo eyaletindeki kilit üretim sahalarında yağışların sürmesini beklediklerini bildirdi.
Petrol fiyatlarının üretim tercihine etkisi
Ham petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü ivme de şeker arzı üzerinde dolaylı bir sınır oluşturdu. Enerji maliyetlerindeki yükseliş, sanayi tesislerinin işlenen şeker kamışını doğrudan şeker yerine etanol imalatına yönlendirmesi yönünde ekonomik bir teşvik sunarak piyasadaki nihai ürün miktarını baskılayabiliyor.
