Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Hindistan'ın ev sahipliği yapacağı 18. BRICS Zirvesi kapsamında başkent Yeni Delhi'ye ulaştı. Xinhua ajansı, Pekin'den sabah saatlerinde ayrılan Çin liderinin kente intikal ettiğini bildirdi. Hindistan topraklarına en son 2019 yılında ayak basan Şi, yedi senelik aranın ardından ilk kez bu ülkeyi ziyaret etti.
Heyette yer alan isimler ve görüşme takvimi
Yeni Delhi temasları süresince Şi Cinping'e Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Genel Ofisi Direktörü Say Çi ile Dışişleri Bakanı Vang Yi refakat ediyor. Ziyaret programı çerçevesinde Çin Devlet Başkanı'nın, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile hem baş başa bir araya gelmesi hem de heyetler arası görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.
Himalayalar'daki sınır anlaşmazlıkları sebebiyle tansiyonun yükseldiği iki ülke arasındaki temaslar, diplomatik yumuşama sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Hindistan Başbakanı Modi, geçen yıl Çin'in Tiencin kentinde organize edilen Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi'ne katılım göstererek ilk adımı atmıştı. Şi'nin ziyareti bu diplomatik hamleye doğrudan bir karşılık niteliği taşıyor.
Himalayalar'daki sınır ihtilafının geçmişi
İki komşu ülke arasında Himalaya Dağları boyunca uzanan ve kesin olarak çizilmemiş olan sınır hattı, uzun yıllardır egemenlik tartışmalarına sahne oluyor. Nehirler, göller, buzullar ve karlı zirvelerin yer aldığı 3 bin 500 kilometrelik sınır bölgesindeki anlaşmazlıklar şu noktalarda yoğunlaşıyor:
- Pekin yönetimi, "Güney Tibet" şeklinde tanımladığı Hindistan'ın Arunaçal Pradeş eyaletindeki 90 bin kilometrekarelik alanda hak iddia ediyor.
- Yeni Delhi yönetimi ise Aksay Çin Platoları'nı içine alan 38 bin kilometrekarelik arazinin Çin'in işgali altında bulunduğunu savunuyor.
Diyalog adımları ve varılan uzlaşma
Söz konusu tartışmalı sınır bölgesinde 2020 yılında yaşanan çatışmalarla zirveye çıkan gerilim, yürütülen diplomatik müzakereler sonucunda 2024 yılında varılan anlaşmayla neticelendi. İki lider, uzlaşmanın sağlanmasının ardından 23 Ekim 2024 tarihinde Rusya Federasyonu'na bağlı Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'da toplanan 16. BRICS Liderler Zirvesi marjında beş yıllık aradan sonra ilk kez yüz yüze temas kurdu.
Kazan'daki bu görüşmenin akabinde sınır ihtilafını çözüme kavuşturmak amacıyla Çin-Hindistan Sınır Sorunu Özel Temsilcileri Mekanizması tekrar devreye sokuldu. İki ülke arasında doğrudan uçuşlar, sınır ticareti ve dini nitelikli ziyaretler yeniden hayata geçirildi.
İlgili: Kabineden yoğun temaslar ve 18. BRICS Zirvesi öne çıkıyor
