Faiz, paranın zaman değerini ifade eder. Bankaya para yatırdığınızda kazandığınız getiri veya kredi kullandığınızda ödediğiniz ek maliyet faizdir. Bu rehberde farklı faiz türlerini ve nasıl hesaplandıklarını öğreneceksiniz.
Faiz Türleri
Temel olarak iki faiz türü vardır:
- Basit Faiz: Sadece ana para üzerinden hesaplanan faiz
- Bileşik Faiz: Ana para + biriken faiz üzerinden hesaplanan faiz
Basit Faiz Hesaplama
Basit faiz, sadece başlangıçtaki ana para üzerinden hesaplanır. Formül:
Basit Faiz = Ana Para × Faiz Oranı × Süre
Örnek: Basit Faiz Hesaplama
100.000 TL'yi yıllık %40 faizle 6 ay vadeli yatırdınız.
- Ana para: 100.000 TL
- Faiz oranı: %40 yıllık = %20 (6 aylık)
- Faiz getirisi: 100.000 × 0,20 = 20.000 TL
- Vade sonu toplam: 120.000 TL
Bileşik Faiz Hesaplama
Bileşik faiz, "faizin faizi" prensibiyle çalışır. Her dönem sonunda kazanılan faiz ana paraya eklenir ve bir sonraki dönemde bu toplam üzerinden faiz hesaplanır.
Bileşik Faiz = Ana Para × (1 + Faiz Oranı)^Dönem Sayısı - Ana Para
Örnek: Bileşik Faiz Hesaplama
100.000 TL'yi yıllık %40 bileşik faizle, 3 aylık dönemlerle 1 yıl yatırdınız.
- Dönemlik faiz: %40 / 4 = %10
- Dönem sayısı: 4
- Hesaplama: 100.000 × (1,10)^4 = 146.410 TL
- Toplam faiz getirisi: 146.410 - 100.000 = 46.410 TL
Basit faizde aynı koşullarda 40.000 TL kazanırdınız. Bileşik faiz 6.410 TL daha fazla getiri sağladı.
Mevduat Faizi Hesaplama
Bankalardaki vadeli mevduat hesapları genellikle basit faiz uygular. Ancak stopaj kesintisi vardır:
Net Getiri = Brüt Faiz - Stopaj
2026 yılı stopaj oranları:
- 6 aya kadar vadeli TL mevduat: %5
- 6 ay - 1 yıl vadeli TL mevduat: %3
- 1 yıl ve üzeri vadeli TL mevduat: %0
- Döviz mevduatı: %18-25
Örnek: Mevduat Faizi
50.000 TL'yi 6 ay vadeli %42 faizle yatırdınız.
- Brüt faiz: 50.000 × 0,42 × (180/365) = 10.356 TL
- Stopaj (%5): 10.356 × 0,05 = 518 TL
- Net getiri: 10.356 - 518 = 9.838 TL
Detaylı hesaplama için mevduat faizi hesaplama aracımızı kullanın.
Kredi Faizi Hesaplama
Kredi faizlerinde aylık eşit taksit sistemi kullanılır. Bu karmaşık bir hesaplamadır çünkü her ay ana paradan bir miktar ödenir ve faiz kalan borç üzerinden hesaplanır.
Aylık taksit formülü:
Taksit = (Kredi × Aylık Faiz × (1+Aylık Faiz)^Ay) ÷ ((1+Aylık Faiz)^Ay - 1)
Örnek: Kredi Hesaplama
200.000 TL ihtiyaç kredisi, 36 ay vade, aylık %3,5 faiz.
- Aylık taksit: yaklaşık 9.800 TL
- Toplam ödeme: 9.800 × 36 = 352.800 TL
- Toplam faiz: 352.800 - 200.000 = 152.800 TL
Kredi hesaplaması için kredi hesaplama aracımızı kullanmanızı öneririz.
Yasal Faiz Oranları 2026
Hukuki işlemlerde kullanılan yasal faiz oranları:
| Faiz Türü | Oran (Yıllık) |
|---|---|
| Kanuni faiz | %24 |
| Ticari temerrüt faizi | %52,75 |
| Kıdem tazminatı faizi | Mevduata uygulanan en yüksek faiz |
Yasal faiz hesaplaması için yasal faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Günlük Faiz Hesaplama
Bazı durumlarda günlük faiz hesaplamanız gerekebilir:
Günlük Faiz = (Yıllık Faiz Oranı ÷ 365) × Ana Para × Gün Sayısı
Örnek: Günlük Faiz
1.000.000 TL'nin 45 günlük faizi (yıllık %40):
- Günlük oran: %40 ÷ 365 = %0,1096
- Faiz: 1.000.000 × 0,001096 × 45 = 49.315 TL
Enflasyon ve Reel Faiz
Paranızın gerçek getirisini anlamak için enflasyonu da hesaba katmalısınız:
Reel Faiz = ((1 + Nominal Faiz) ÷ (1 + Enflasyon)) - 1
Örneğin yıllık %40 faiz kazandınız ama enflasyon %35 ise:
- Reel faiz: (1,40 ÷ 1,35) - 1 = %3,7
- Gerçek getiri sadece %3,7!
Sıkça Sorulan Sorular
Faiz mi kâr payı mı daha avantajlı?
Bu, piyasa koşullarına ve vadeye göre değişir. Katılım bankalarının kâr payı oranları ile mevduat faizlerini karşılaştırarak karar verebilirsiniz.
Negatif reel faiz ne demek?
Faiz oranının enflasyonun altında kalması demektir. Bu durumda paranız nominal olarak artsa bile satın alma gücünüz düşer.
72 kuralı nedir?
Paranızın ikiye katlanma süresini bulmak için 72'yi faiz oranına bölün. %12 faizde: 72 ÷ 12 = 6 yıl.
Diğer finansal hesaplamalar için birikim hesaplama ve enflasyon hesaplama araçlarımıza göz atın.
İçerik Şeffaflığı
Sonucu yorumlarken kullanacağınız kısa özet, yöntem, kaynak ve kontrol notları aşağıda yer alır.
Bu blog yazısı, konunun hesaplama ve yorum tarafını daha geniş çerçevede açıklamak için hazırlanmıştır.
Nasıl Hesaplanır?
- İçerik başlık, özet ve ana metin düzeyinde editoryal olarak düzenlenir.
- Yazı mümkün olduğunda ilgili hesaplayıcı ve kategori merkeziyle birlikte okunacak şekilde kurgulanır.
- Güncel etkisi olan başlıklarda tarih ve bağlam kontrolü kullanıcıya açık biçimde bırakılır.
Kullanılan Kaynaklar
- Yazı içeriği ve editoryal özet
- İlgili kategori merkezleri ve hesaplayıcılar
- Konuya bağlı resmi açıklama veya güncel veri ihtiyacı
Blog içeriği karar desteği sağlar; kesin oran, tarife veya canlı veri için ilgili araç ve resmi kaynak ayrıca kontrol edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu içerik, ilgili konuda hesaplama arka planını, yorum çerçevesini ve pratik karar noktalarını daha anlaşılır hale getirmek için hazırlanmıştır.
Her zaman değil. Konuya göre ilgili hesaplayıcı, kategori merkezi, canlı veri ekranı veya resmi kaynakla birlikte okunması daha sağlıklı olur.
Oran, mevzuat, piyasa verisi veya kurum kuralı zamanla değişebilir. Özellikle güncel etkisi olan içeriklerde yazının tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.