ABD Ticaret Temsilciliği'nin aldığı kararla Türkiye'den ABD'ye ihraç edilecek zeytinyağına, mevcut gümrük vergilerine ilave olarak yüzde 12,5 oranında ek vergi uygulanacak. Karar, sektör temsilcilerinde ciddi kaygıya yol açtı.
Rakip ülkeler avantajlı konumda
Türkiye'nin güçlü rakiplerinden Tunus bu ek tarifeden muaf tutulurken, Avrupa Birliği menşeli ürünlere daha düşük oranda vergi uygulanıyor. Akhisar Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Alper Alhat, ABD'nin Türkiye açısından en büyük ihracat pazarı olduğunu hatırlatarak, bu durumun Türk ihracatçısını rakipleri karşısında zor duruma soktuğunu belirtti.
DFİF talebi yeniden gündemde
Alhat, üç yıl önce sona erdirilen Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) uygulamasının tekrar hayata geçirilmesi gerektiğini savundu. Söz konusu desteğin geçmişte Dünya Ticaret Örgütü'nün uyarısı sonrası kaldırıldığını anımsatan Alhat, ABD'nin farklı ülkelere farklı tarife oranları uyguladığını vurgulayarak bu konuda örgütün tutumunu sorguladı. Alhat'a göre döviz kuru baskısı ve yüksek faizle zaten zorlanan sektör, yeni tarifeyle ilave bir maliyet yüküyle karşı karşıya kaldı.
İspanya'daki zeytinyağı fiyatlarının uzun süredir Türkiye'nin gerisinde kaldığını belirten Alhat, ihracatçıların kârlarından ödün vererek ve yüzde 3 oranındaki döviz dönüşüm desteğinden faydalanarak pazar paylarını korumaya çalıştığını söyledi. Alhat, mevcut ek tarifenin şirketlerin karşılayabileceği sınırların üzerinde olduğunu ifade etti.
Değer zincirinin tamamı risk altında
Alhat, ambalajlı ürün ihracatında pazar kaybının yalnızca ihracatçı firmaları değil, çiftçiden sanayiciye, ambalaj üreticilerinden lojistik firmalarına kadar tüm tedarik zincirini etkileyebileceğine dikkat çekti. Yıllar içinde ABD ve diğer pazarlarda oluşturulan dağıtım ağları ile marka değerinin korunması gerektiğini söyleyen Alhat, geçici bir maliyet artışının kalıcı pazar kaybına dönüşmemesi için hızlı adım atılması çağrısında bulundu. Diplomatik girişimlerin sürdürülmesi gerektiğini de ekleyen Alhat, DFİF desteğinin yeniden başlatılmasını talep etti.
- Daha önce Türk markalı, 1 litre ve altı ambalajlı zeytinyağına ton başına 650 dolar destek veriliyordu.
- Sofralık zeytine ise ton başına 260 dolar destek uygulanıyordu.
- Destek tutarı, ambalaj küçüldükçe ve Türk markası kullanıldıkça kademeli olarak artıyordu.
Sektör, döviz kuru baskısı ve maliyet artışlarının etkisini takip etmek isteyenler için enflasyon hesaplama aracı üzerinden fiyat değişimlerini inceleyebilir.
