Dünya Bankası ve IMF'nin yıllık toplantılarında, gelişmekte olan ülkelerin borç yükü ve kalkınma yardımlarındaki gerileme ele alındı. Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga, süregelen çatışmalar, resmi kalkınma yardımlarındaki azalma ve artan borçların ülkeleri zorladığını, bu nedenle yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Banga, 2022 yılından bu yana öncülüğünü yaptığı bir girişimle kalkınma projelerine yönlendirilen özel sermaye miktarının üç katından fazlasına çıktığını belirtti.
Banga ayrıca demografik baskıya da dikkat çekti. Önümüzdeki 10-15 yıl içinde iş gücüne yaklaşık 1,2 milyar genç katılacağını, buna karşın şu an ortada yalnızca 400 milyon iş imkanı bulunduğunu aktardı. Banga'ya göre borç yapılandırması en acil konulardan biri ve çözüm, ülkelerin ihtiyacına göre kamu kaynaklarını, özel yatırımı, hayırseverlik fonlarını ve teknolojiyi bir arada kullanmaktan geçiyor.
İngiltere'den G20 vurgusu
İngiliz Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İngiltere'nin önümüzdeki G20 dönem başkanlığında en yoksul ülkeler için borç yeniden yapılandırmasını ve ek destekleri gündemin başına koyacaklarını açıkladı. Miliband, İngiltere ile diğer zengin ülkelerin, milenyumun başında uygulanan büyük çaplı borç affı girişimindeki ölçekte bir destek sunamayacaklarını kabul ederek, bu noktada özel sektörün katkısının şart olduğunu vurguladı.
Yardımlarda tarihi düşüş
Gelişmekte olan ülkeler; borç, iklim değişikliği, derinleşen eşitsizlik ve jeopolitik sorunlara verilen yanıtlardan tatmin olmadıkları için Bretton Woods kurumları dışında alternatif çözümlere yöneliyor. Hindistan Uluslararası Ekonomik İlişkiler Araştırma Konseyi'nden Shekhar Aiyar, Küresel Kalkınma Merkezi'nin bu hafta düzenlediği bir etkinlikte 2023'ten bu yana küresel tablonun birçok açıdan kötüleştiğini söyledi. Aiyar, gelişmekte olan ülkelerin yavaşlayan büyüme ile kırılganlığın birbirini beslediği bir döngüye girdiğini, bununla birlikte ikili yardımların da ciddi oranda azaldığını belirtti.
- OECD Kalkınma Yardımı Komitesi üyesi ülkelerin uluslararası yardımları 2025'te reel olarak yüzde 23 geriledi; bu, resmi kalkınma yardımı tarihindeki en sert yıllık düşüş olarak kaydedildi.
- ABD, Almanya, İngiltere, Japonya ve Fransa'nın yardım kesintileri, toplam düşüşün yüzde 96'sını oluşturdu.
- UNCTAD verilerine göre gelişmekte olan ülkelerin toplam dış borç stoku 2025'te 12,3 trilyon dolara ulaşarak 2024'e kıyasla yarım trilyon dolar arttı.
Yeni ticaret ortaklıkları aranıyor
ABD Başkanı Donald Trump'ın geniş kapsamlı gümrük vergileri gerilimi tırmandırdı ve birçok gelişmekte olan ülke ile yükselen piyasa, ABD'yi dışarıda bırakan yeni ticaret ortaklıkları kurmaya yöneldi. Hindistan Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman, Atlantik Konseyi'nde yaptığı açıklamada, Hindistan gibi ülkelerin ikili ortaklıkları derinleştirmek için yoğun biçimde çalıştığını söyledi. Bu süreçte döviz kurlarındaki hareketleri takip etmek isteyenler döviz hesaplama aracına başvurabilir.
