Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), ağustos ayı çiğ süt üretim maliyeti verilerini paylaştı. Derneğin modeline göre temmuz ayında 26,87 TL olan bir litre sıcak çiğ süt üretim maliyeti, ağustosta yüzde 6,1 artış kaydederek 28,50 TL seviyesine ulaştı. Böylece litre başına üretim maliyetinde bir ayda 1,63 TL artış gerçekleşti.
Yem fiyatlarındaki artış maliyeti yukarı taşıdı
TÜSEDAD, maliyet artışında kesif yem fiyatlarındaki yaklaşık yüzde 11'lik yükselişin temel etken olduğunu bildirdi. Dernek, ABD ile İran arasındaki savaşın Hürmüz Boğazı geçişlerinde yarattığı aksamalar ve Karadeniz hattındaki nakliye zorluklarının yem hammaddesi tedarikini olumsuz etkilediğini ve hammadde fiyatlarını artırdığını duyurdu.
Üretim sürecindeki diğer girdilere de değinilen açıklamada şu unsurlar öne çıktı:
- Temmuz ayına kıyasla mazot fiyatlarında artış kaydedildi.
- Koruyucu hekimlik ve sağlık harcamaları TÜİK verileri doğrultusunda güncellendi.
- Reforme inek ve düve kesim fiyatları yüzde 4,5 yükseldi ancak bu durum kesif yemdeki fiyat baskısını dengelemeye yetmedi.
Referans fiyat için güncelleme çağrısı
Ulusal Süt Konseyi (USK), ağustos ayı için çiğ süt maliyetini 21,48 TL olarak hesaplarken çiğ süt referans fiyatını 24,30 TL düzeyinde uyguluyor. TÜSEDAD, ekim ayına kadar sabit tutulması öngörülen bu referans fiyatın piyasa şartlarına göre yeniden değerlendirilmesini istedi.
Dernek, kendi hesaplamasını 100 baş sağmal hayvanın yer aldığı ve hayvan başına günlük 30 litre süt veriminin baz alındığı işletme modeli üzerinden yürüttüğünü açıkladı. USK'nin maliyet hesabında ise 10 baş ve üzeri işletmelerin temel alındığı, ancak net hayvan sayısının belirsiz kaldığı ifade edildi.
Maliyet kalemlerinin şeffaflaştırılması istendi
Açıklamada, USK'nin yalnızca günlük 20 litre verimi bulunan sağmal ineklerin yem giderini dikkate aldığı ve doğan buzağıların dört günlükken satıldığı varsayımıyla işlem yaptığı aktarıldı. Yem haricindeki tüm giderlerin toplam maliyetin yüzde 62,1'i olarak gösterildiğini hatırlatan dernek, bu oranın yılın ilk iki ayında yüzde 63,35 seviyesinde bulunduğuna işaret etti.
TÜSEDAD, USK'nin ayrı bir programda yürüttüğü diğer harcama kalemlerinin oranlarını kamuoyuyla paylaşmasını önerdi. Dernek; ölen ya da sürüden çıkarılan sağmalların yerine gebe düve veya inek temini bedellerinin, reforme hayvan kesim gelirlerinin ve elektrik zamlarının hesaplamalara nasıl yansıtıldığının netleştirilmesini talep etti.
