Türkiye ile ABD, nükleer enerji alanındaki temaslarını yeni bir teknik işbirliği projesiyle sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu vesilesiyle bulunduğu New York'taki Türkevi binasında taraflar arasında hibe anlaşması imzalandı. Yeni nükleer santral projelerinin geliştirilmesinden sorumlu olan Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) ortak bir çalışma yürütecek.
İmza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar refakat etti. Resmi imzalar ise TÜNAŞ Genel Müdürü Dr. Necati Yamaç ile USTDA Direktör Yardımcısı Thomas R. Hardy tarafından atıldı. Yaklaşık 2 milyon dolar bütçeli anlaşma çerçevesinde yürütülecek ve en az bir yıl sürecek teknik çalışmanın maliyetini bütünüyle USTDA karşılayacak.
Teknik inceleme hangi başlıkları kapsıyor?
İmzalanan mutabakat doğrultusunda ABD merkezli şirketlerin geliştirdiği küçük modüler reaktör (SMR) ve dördüncü nesil reaktör modelleri mercek altına alınacak. Değerlendirmeler dört ABD'li şirketin SMR tasarımları ile yine ABD'li üreticilere ait beş farklı dördüncü nesil reaktör tasarımı üzerinden ilerleyecek. Hazırlanacak kapsamlı teknik raporda şu unsurlar incelenecek:
- Reaktörlerin tasarımsal nitelikleri ve tasarım güvenliği standartları,
- Maliyet tabloları, finansman kaynakları ve alternatif finans modelleri,
- Mevzuat altyapısı, yetkilendirme ve lisanslama süreçlerindeki durum,
- Tedarik zinciri dinamikleri ile saha seçimi ve acil durum planlamaları,
- Teknolojilerin uygulanabilirliğini ölçen ayrıntılı SWOT analizleri.
Bakan Bayraktar: Hedef güçlü ve modern altyapı
İşbirliğine ilişkin sosyal medya hesabından değerlendirmede bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, yeni nesil nükleer teknolojilerin Türkiye şartlarındaki uygulanabilirliğini teknik, ekonomik ve mevzuat boyutlarıyla ele alacaklarını bildirdi. Bayraktar, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi ile enerjide tam bağımsızlık vizyonu kapsamında enerji sepetini çeşitlendirmekte kararlı olduklarını kaydetti. Büyük ölçekli nükleer santrallerin yanı sıra ülke ihtiyaçlarına en uygun alternatifleri inceleyerek modern bir enerji altyapısı inşa etmeyi sürdüreceklerini belirtti.
Uluslararası ölçekteki enerji projelerinde maliyet analizlerini ve bütçe planlamalarını döviz cinsinden takip eden ilgililer döviz hesaplama aracını kullanabilir.
İşbirliğinin temelleri geçen yıl atılmıştı
İki ülke arasındaki nükleer diyaloğun zemini geçen yıl oluşturuldu. Bakan Bayraktar, geçen yıl 25 Eylül tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'da yürüttüğü görüşme sırasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalamıştı. New York'ta imzalanan yeni proje anlaşması, bahsi geçen çerçeve metnin sunduğu işbirliği olanaklarının somut bir adımını teşkil ediyor.
