Anthropic bünyesinde yapay zeka araştırmacısı olarak görev yapan Türk matematikçi Levent Alpöge, 167 yıldır matematikçilerin peşinde koştuğu Riemann hipotezine çözüm bulduğunu duyurdu. Alpöge, bu sonuca yapay zeka modeli Claude ile birlikte çalışarak ulaştığını belirtti. Çözümün doğrulanması halinde Alpöge, Milenyum Problemleri listesinde yer alan bu hipoteze Lean programlama diliyle derlenebilen bir kanıt sunarak adını matematik tarihine yazdıracak.
Kanıt Lean diliyle derlendi
Alpöge, kanıtın önce bilgisayar ortamında denetlenebilen Lean dilindeki bir biçimini hazırladığını, şu aşamada ortaya yalnızca bu versiyonu koyduğunu aktardı. Lean, matematikçilerin ileri sürdüğü argümanların makine tarafından satır satır kontrol edilmesine imkan tanıyan açık kaynaklı bir dil olarak biliniyor. Alpöge, geçtiğimiz pazar gecesi Anthropic CEO'su Dario Amodei'ye ulaşarak 1859'dan bu yana çözülemeyen hipoteze ilişkin bulgusunu nasıl kamuoyuyla paylaşabileceğini sorduğunu anlattı.
Asal sayıların gizemiyle ilgili hipotez
Riemann hipotezi, asal sayıların dağılışının ardında gizli bir düzen bulunduğu fikrine dayanıyor. Alpöge, ortaya attığı sonucun doğru çıkması durumunda bunun evrenin derinliklerindeki bir gizeme ışık tutacağını söyledi. Matematik dünyasının kanıtı tüm boyutlarıyla değerlendirmesinin zaman alacağı belirtiliyor; buna karşın Lean ile biçimsel hale getirilen bu sonucun geçerliliğine dair çevrede güçlü bir kanaat oluştuğu aktarılıyor.
- MIT'den matematikçi Andrew Sutherland, kanıtın başarıyla derlendiğini teyit eden isimler arasında yer aldı.
- Riemann hipotezi uzmanı Brian Conrey, AFP'ye yaptığı açıklamada bunun matematik tarihinde görülen en büyük gelişme olabileceğini söyledi.
- Conrey, henüz yazılı taslağı incelemediğini, yalnızca Alpöge'nin kendi sitesinde paylaştığı notlara baktığını ve metnin bir kopyasını istediğini belirtti.
Çocukluktan gelen bir takıntı
Levent Alpöge, bu probleme küçük yaşlardan beri duyduğu derin ilginin, bulgularını beklemeden paylaşma isteğinin arkasındaki neden olduğunu söyledi. Yapay zekaya duyduğu heyecanı da sözlerine yansıtan Alpöge, Claude ile birlikte çıktığı bu süreci bir çeşit zihinsel akış deneyimi olarak tarif etti; modelin çözüme yaklaştıkça adeta uçar, dans eder ve parıldar gibi davrandığını aktardı.
1992 doğumlu Levent Hasan Ali Alpöge, Amerika'da dünyaya gelen Türk kökenli bir matematikçi. Sayılar teorisi ve aritmetik istatistik üzerine çalışmalarıyla tanınıyor. Harvard Üniversitesi'nde 2014'te matematik lisansını ve fizik yüksek lisansını en yüksek onur derecesiyle tamamladı. Cambridge Üniversitesi'nde Churchill Bursu ile eğitim görerek 2015'te ileri çalışmalar yüksek lisansını aldı. 2020'de Princeton Üniversitesi'nde Manjul Bhargava danışmanlığında hazırladığı tezle doktorasını tamamladı. Ardından Columbia ve Harvard bünyesinde doktora sonrası araştırmacı olarak çalıştı, 2021-2025 arasında Harvard Society of Fellows üyesi oldu ve sonrasında Anthropic'e araştırmacı olarak katıldı.




