ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ticari ilişkilerde istikrarı sağlama ve ekonomik kazanımlar elde etme hedefiyle Washington'da bir araya gelmeye hazırlanıyor. İki liderin bu yıl ikinci kez gerçekleştireceği yüz yüze görüşmede, mevcut ticaret ateşkesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Buna karşın yapay zeka alanındaki gerilimler, değişen ABD gümrük tarifeleri ve İran savaşı gerekçesiyle yürütülen yaptırım operasyonları bu süreci zorlaştırıyor.
Liderler Washington'da masaya oturuyor
Zirve öncesinde iki başkentten karşılıklı olumlu mesajlar verilse de taraflar ticari misillemelerini ve karşılıklı suçlamalarını sürdürüyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, pazartesi günü CNBC televizyonunda katıldığı programda, liderler arasındaki saygının müzakere ortamına olumlu yansıdığını ifade etti. Ancak Bessent, Güney Kore'nin Busan kentinde varılan uzlaşıya işaret ederek Pekin yönetiminin bazı taahhütleri tamamen yerine getirmediğini söyledi.
Tarifelerde gerilim ve Busan uzlaşısı
Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticaret savaşı sırasında gümrük vergileri karşılıklı olarak sert biçimde yükselmişti. İki ülke arasındaki tarife dinamikleri şu aşamalardan geçti:
- Gerilimin en yüksek olduğu dönemde ABD'nin Çin mallarına uyguladığı tarifeler yüzde 145 seviyesine çıktı.
- Çin'in ABD menşeli ürünlere getirdiği misilleme tarifeleri ise yüzde 125 düzeyine ulaştı.
- İsviçre'de yürütülen müzakerelerin ardından Mayıs 2025'te tarifelerde önemli oranda indirime gidildi.
- Geçici nitelikteki bu mutabakat ağustos ayı ortasında uzatıldı ve ardından Busan'daki liderler zirvesinde ek adımlar atıldı.
Anlaşmanın süresi kasım ayında doluyor
Busan'da varılan uzlaşma doğrultusunda Çin, nadir toprak elementlerindeki ihracat kısıtlamalarını askıya almayı ve ABD'den tarım ürünleri alımı yapmayı kabul etti. Washington yönetimi ise belirlenen bazı gümrük vergilerini düşürdü ve planlanan diğer ticari misillemeleri durdurdu.
Bir yıllık geçerlilik süresi bulunan mevcut anlaşma, taraflarca uzatılmaması halinde ABD başkanlık seçimlerinin bir hafta sonrasında, yani 10 Kasım tarihinde sona erecek. Karşılıklı atılan adımlara rağmen iki ülke arasındaki yüksek tarife uygulamaları yürürlükte kalmaya devam ediyor.
