Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK), Danimarka merkezli Copenhagen Atomics ile toryum kaynaklarının ileri teknolojilerde değerlendirilmesine zemin hazırlayan bir mutabakat zaptına imza koydu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşu olan TENMAK ile imzalanan anlaşma, nükleer enerjinin ana ham maddeleri arasında yer alan toryumun yeni nesil nükleer sistemlerde kullanımına odaklanıyor.
Yerli toryum üretimi ve reaktör projeleri
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın refakatinde tamamlanan imza sürecinin ardından yapılan açıklamada, çalışmaların toryum bileşiklerinin yurt içi imkanlarla üretilmesini amaçladığı bildirildi. Süreç kapsamında Türkiye'nin maden potansiyelinin katma değeri yüksek nükleer alanlara aktarılması, yerli sanayi paydaşları, teknoloji geliştiricileri ve araştırmacıların ortak bir zeminde buluşturulması hedefleniyor.
İşbirliğinin odak noktaları şu başlıklardan oluşuyor:
- Toryumun dördüncü nesil nükleer reaktör teknolojileri ve ergimiş tuz reaktörlerinde kullanılabilecek nitelikte Türkiye sınırları içinde üretilmesine dönük Ar-Ge planlaması yapılması,
- Uluslararası nükleer yakıt standartlarını karşılayan toryum bileşiklerinin yerli kaynaklarla geliştirilmesi,
- Türkiye'nin bu teknoloji alanında küresel ölçekte etkin bir tedarikçi pozisyonuna taşınması,
- Copenhagen Atomics'in modüler ergimiş tuz reaktörü konsepti olan Onion Core teknolojisinin Türkiye'nin araştırma altyapısı, insan kaynağı ve sanayi kabiliyetleri çerçevesinde incelenmesi.
Küçük modüler reaktörlerde toryum yakıtı
İmza töreni sonrası değerlendirmelerde bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, klasik büyük santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörlerin tüm dünyada çok hızlı bir gelişim gösterdiğini belirtti. Çok sayıda ülkenin bu alandaki teknolojileri ilerletmek için çalıştığını aktaran Bayraktar, Türkiye'de de kamu kurumları ve yatırımcıların eş zamanlı projeler yürüttüğünü vurguladı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının sunduğu teşvik programıyla alana yönelik ilginin arttığını ifade eden Bayraktar, temel amaçlarının farklı teknolojileri ülkeye kazandırmak olduğunu kaydetti. Hangi sistemlerin öne çıkıp ticarileşeceğinin önümüzdeki birkaç yıl içinde netleşeceğini bildiren Bakan, Copenhagen Atomics ile yapılan mutabakatın toryum odaklı olması bakımından özel bir yere sahip olduğunu dile getirdi.
Dışa bağımlılığı azaltma hedefi
Toryumun Türkiye'de zengin miktarda bulunduğuna dikkat çeken Bayraktar, yakıt noktasında dışa bağımlılık oluşturmayacak bir seçeneğin hedeflendiğini aktardı. Bakan Bayraktar, TENMAK ve ilgili kurumların yürüteceği bu ortaklığın netice vermesini ve çalışmaların ilerleyen süreçte ticarileşen bir ürüne dönüşmesini beklediklerini sözlerine ekledi.
