Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'nin iklim hedeflerini gerçekleştirmek için yaklaşık 300 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Konuşma, Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki Küresel Finans Zirvesi'nde yapıldı.
Şimşek, asıl sınavın iddialı hedefler için gereken kaynağı bulmak olduğunu vurguladı. Yılın son derece zorlu geçtiğini belirten Bakan, yakın tarihin en büyük enerji arzı şokunun yaşandığını ve bunun makroekonomik etkilerinin önemli olduğunu ifade etti.
Hedefler ve öncelikler
Şimşek, 2053 net sıfır hedefine odaklandıklarını belirtti. Yükselen bir ekonomi olan Türkiye'nin büyümeyi sürdürmesi gerektiğini, bunu yaparken de karbondan arınabilmesinin kritik olduğunu söyledi. Yeşil sanayinin oluşturulması da önümüzdeki temel sorular arasında yer alıyor.
Enerji alanında 2040 yılına kadar 175 gigavatlık güneş ve rüzgar kapasitesi hedeflendiğini aktaran Şimşek, düşük karbonlu dönüşümü bir tercih değil zorunluluk olarak nitelendirdi. Gerekçe olarak ihracatın yarısından fazlasının Avrupa'ya yapıldığına dikkat çekti.
Finansman ihtiyacı
- Hedef için yaklaşık 300 milyar dolarlık kaynak gerektiği hesaplanıyor.
- Deprem sonrası yeniden inşa için 100 milyar doların üzerinde harcama yapılmasına rağmen bütçe açığı GSYH'nin yaklaşık yüzde 3'ü seviyesinde.
- Kamu borcunun GSYH'ye oranı yaklaşık yüzde 22.
Şimşek, mali durumun güçlü olduğunu ancak hedeflere ulaşmak için yalnızca kamu kaynaklarının yetmeyeceğini söyledi. Bu nedenle Dünya Bankası, EBRD ve IFC gibi kuruluşların desteğinin gerektiğini belirtti. Amacın yalnızca kredi sağlamak değil, özel sermayeyi harekete geçirmek ve yatırım risklerini azaltmak olduğunu ifade etti.
Enerji ithalatı ve cari açık
Şimşek, birincil enerji kaynaklarının yüzde 70'inden fazlasının ithal edildiğini ve bunun cari açığın büyük bölümüne karşılık geldiğini kaydetti. Son on yılda petrol ve doğal gaz ithalatı için yaklaşık 600 milyar dolar ödendiğini, bu rakamın brüt dış borçtan da yüksek olduğunu söyledi.
Yenilenebilir kapasitenin artırılmasının ekonomik dayanıklılığı güçlendireceğini belirten Şimşek, elektrifikasyonun yaygınlaştırılmasının enerji ithalatına bağımlılığı azaltacağını ve sanayiye daha rekabetçi maliyetle enerji sunulabileceğini vurguladı.
