Rusya'da bir süredir hafifleyen akaryakıt sorunu, Ukrayna ordusunun enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırıları sonrasında yeniden belirginleşti. Eylül ayı başında başkent Moskova ile çevresinde durum kısmen toparlanma gösterdi; ancak ülkenin farklı bölgelerinde sürücüler akaryakıta erişmekte zorluk çekiyor. İstasyonlardaki durumu sürücü bildirimleriyle izleyen GdeBENZ verilerine göre, çok sayıda noktada benzin stokları bitti, açık istasyonlarda ise uzun araç kuyrukları ve satış sınırlamaları kaydedildi.
Leningrad bölgesinde kotalı satış ve plaka sınırlaması
Tedarik sıkıntısı özellikle St. Petersburg şehri ile Leningrad bölgesinde öne çıktı. Leningrad Bölgesi Valisi Aleksandr Drozdenko, benzin üretimindeki düşüşün başta Kirişi tesisi olmak üzere büyük petrol rafinerilerine yapılan İHA saldırılarından kaynaklandığını bildirdi. Sorunun ekim ayı başına kadar giderilmesini beklediklerini aktaran Drozdenko, diğer rafinerilerden yakıt sevk ederek yerel istasyonlara akışı güçlendirmeyi planladıklarını açıkladı.
Leningrad yönetiminde, istasyon yoğunluğunu kontrol edebilmek amacıyla araçların plaka numarasına göre nöbetleşe yakıt alması seçeneği masada duruyor. Planlanan düzende araç başına günlük satışın 20 ile 30 litre arasında sınırlandırılması hedefleniyor.
Farklı bölgelerde interaktif harita ve sevkiyat takibi
Ülkenin diğer idari birimlerinde de benzer satış kuralları devreye girdi. Kimi akaryakıt dağıtım zincirleri araçların plaka numarasının son rakamına göre hizmet verirken bir araca en fazla 30 litre benzin satışı uygulanıyor. Bazı bölgelerde yakıt satışı günlük belirlenen istasyon takvimine bağlandı; yerel yönetimler sürücülerin yakıt bulabileceği noktaları interaktif haritalarla paylaşıyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak başkanlığında toplanan hükümet yetkilileri, bölgesel sevkiyat ağını yeniden yapılandırma kararı aldı. Yakıt akışının doğrudan hükümet tarafından izleneceği bölgeler şu şekilde sıralandı:
- Çelyabinsk ve Belgorod
- Arhangelsk ve Tver
- Perm ve Krasnodar
Düşük standartlı yakıt üretimi ve ithalat adımı
Moskova yönetimi iç pazarı dengelemek için belirli akaryakıt çeşitlerine uyguladığı ihracat yasağını sürdürürken dış alımları da artırdı. Petrol üreticisi ülke, arzı desteklemek amacıyla geleneksel ortakları Belarus ve Kazakistan'ın haricinde Hindistan ve Fas üzerinden benzin ithalatı yürütüyor. Enerji Bakanlığı stokların iç piyasaya yönlendirilmesi için tedbir alırken hükümet Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 standartlarındaki benzinlerin üretimine, ithalatına ve satışına geçici izin tanıdı. Euro-5 standardına göre daha yüksek kükürt ve kirletici barındıran bu yakıtlar çevre kriterleri bakımından daha düşük kabul ediliyor.
Akaryakıt krizinde mayıstan bu yana yaşanan dalgalar
Enerji tesislerine dönük saldırılar nedeniyle ilk büyük akaryakıt dar boğazı mayıs ayı sonunda meydana geldi. Takip eden haftalarda araç başı kotalar, bidonla yakıt alma yasakları ve istasyon kısıtlamaları genişletildi. Temmuz ayının ikinci yarısında gevşetilen tedbirlerin ardından ağustos ortasında tablo tekrar kötüleşti. Eylül ayında arzın yeniden gerilemesi ve kaldırılan kısıtlamaların geri getirilmesi, akaryakıt krizinde yeni bir dalganın başladığını gösterdi.
