Litvanya Parlamentosu, ülkede kitle imha silahlarının tutulmasını yasaklayan anayasa maddesinde değişiklik yapılmasını öneren teklife ilk desteği verdi. Bu adım, Eylül ayında tamamlanan görüşmeler sonrası teklifin kabul sürecinin başlamasını sağladı.
Yasağın kaldırılması ve savunma politikası
Parlamento Başkanı Juozas Olekas, yasağın sonlandırılmasının Litvanya’nın savunma dayanıklılığını ve caydırıcılık yeteneğini artıracağını vurguladı. Olekas, böylece Litvanya’nın kitle imha silahlarına ilişkin anayasal sınırlamalarının diğer Avrupa Birliği ve NATO üyelerinin uygulamalarıyla uyumlu hale geleceğini söyledi.
Savunma Bakanı Robertas Kaunas ise, ülkedeki güvenliğin güçlendirilmesine yönelik tüm imkanların değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Kaunas, Litvanya’nın çevresinin stratejik silahları olan ülkelerle dolu olduğunu belirtti ve Rusya’nın Batı’da Kaliningrad bölgesini, Belarus’u örnek gösterdi.
Parlamentoda oylama ve süreç
Yasa değişikliği teklifine yönelik ilk oylamada 106 milletvekili destek verdi, 18 itiraz etti ve 6 çekimser kaldı. Teklifin yürürlüğe girmesi için parlamentoda bir defa daha oylama yapılması gerekiyor. Nihai kararın 12 Ocak 2027 tarihinde alınması planlanıyor. Bu teklifin önceki oylamasında ise 99 milletvekili olumlu oy kullanmıştı.
Anayasal hüküm ve uluslararası gelişmeler
Mevcut anayasanın 137. maddesinde ülke topraklarında kitle imha silahları ve yabancı askeri üslerin bulunamayacağı hüküm yer alıyor. Söz konusu değişiklikle bu kısıtlamalar kaldırılması hedefleniyor.
Litvanya’daki bu tartışma, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Avrupa’da yeni bir nükleer caydırıcılık yapısının oluşturulması önerisi ile ABD’nin NATO ülkelerine ek nükleer silah yerleştirme seçeneklerini değerlendirdiği iddialarının ardından hız kazandı. Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, parlamentodaki siyasi liderlerin anayasal yasak maddesinin kaldırılması konusunda büyük oranda anlaşma sağladığını aktardı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Litvanya’ya nükleer silah yerleştirilmesinin Rusya’nın karşılık vermesine yol açacağını ve bu durumun gerilimi artıracağını bildirdi.
- Litvanya parlamentosu anayasa değişikliği tasarısına ilk kez destek verdi
- Yasağın kaldırılması diğer AB ve NATO ülkeleriyle uyum için önemli
- Parlamentoda ikinci ve nihai oylama 12 Ocak 2027’de planlanıyor
- Kitle imha silahları yasağı anayasanın 137. maddesinde yer alıyor
- Rusya ve Belarus çevresel stratejik tehdit unsurları olarak belirtiliyor
- Uluslararası son gelişmeler ve diplomatik açıklamalar bu süreci etkiliyor
