Avrupa Merkez Bankası (AMB) Başkanı Christine Lagarde, kurumun resmi internet sitesinde yayımlanan bir yazıda Avrupa'daki aşırı hava olaylarının ekonomiye ve topluma etkilerini ele aldı. Bu yaz kıtada görülen sıcak hava dalgalarını, kuraklığı ve orman yangınlarını önemli bir uyarı olarak nitelendiren Lagarde, iklim değişikliğinin bugüne kadarki ekonomik yansımaları sınırlı kalsa da bu maliyetin zamanla büyüdüğünü söyledi.
Lagarde, yaz boyunca 30 binden fazla ek ölüm yaşandığını, İspanya ile Fransa'da toplam 400 bin hektar alanın yandığını aktardı. Ren ve Tuna nehirlerindeki su seviyesinin düşmesinin hem nakliyeyi hem de nükleer santrallerin soğutma işlemlerini güçleştirdiğini belirtti. Avrupa'nın küresel ortalamaya göre iki kat hızlı ısındığını hatırlatan Lagarde, mevcut tablonun riskleri tam yansıtmadığını, Euro Bölgesi'ndeki şirketlerin dörtte üçünün doğanın sağladığı kaynaklara doğrudan bağlı çalıştığını kaydetti.
Sıcaklık ve kuraklığın ekonomiye faturası
Lagarde'ın aktardığı verilere göre bir sıcak hava dalgasının üzerinden iki yıl geçtiğinde ekonomik faaliyet yüzde 1,5 oranında geride kalıyor; kuraklığın etkisi ise dört yıl sonra yüzde 3'lük bir düşüşe yol açıyor. Lagarde ayrıca yetersiz sel önlemlerinin Euro Bölgesi'nin ekonomik üretiminin yüzde 12'sini tehdit ettiğini, buna karşın afet kayıplarının yalnızca dörtte birinin sigorta kapsamında olduğunu vurguladı.
Enerji şoku ve üç öncelikli adım
Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı enerji şokunun yaz sıcaklarıyla üst üste bindiğini belirten Lagarde, yenilenebilir enerjiye yapılan yatırımlar sayesinde toptan elektrik fiyatlarının geçmiş krizlerdeki kadar sert tepki vermediğini söyledi. Kuraklığın hidroelektrik ve nükleer üretim kapasitesini kısıtlayarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu, bu dönemde yalnızca güneş enerjisinin beklenenin üzerinde performans gösterdiğini aktardı. Gerekli yatırımların büyük bölümünün özel sektörden gelmesi gerektiğini belirten Lagarde, Avrupa için üç öncelik sıraladı:
- İklim risklerine karşı önceden hazırlık yapılması ve AB çapında kamu-özel ortaklığıyla işleyen iklim sigortasının genişletilmesi
- Şebeke yenileme ve enerji depolama yatırımlarının artırılması; Lagarde, şebekeye yapılan her 1 avroluk yatırımın sistem maliyetlerinde 2 avronun üzerinde tasarruf sağladığını belirtti
- Firmaların kendi ürettikleri enerjiyi sisteme aktarmasını kolaylaştıracak ortak AB kurallarının hızla yürürlüğe girmesi
COP31 vurgusu
Lagarde, haftaya Antalya'da başlayacak COP31 zirvesinin bu vizyonu somut adımlara dönüştürmek açısından tarihi bir fırsat sunduğunu belirtti. Avrupa'nın gelecek nesiller için elindeki imkanları şimdiden değerlendirmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
