Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmanın Karadeniz üzerinden yapılan tahıl taşımacılığını zora sokması, alıcıların gözünü Baltık limanlarına çevirmesine yol açtı. Piyasayı takip eden CM Navigator'ın verilerine göre, ağustos ayında Letonya, Litvanya ve Estonya çıkışlı yaklaşık 1 milyon ton buğday için sipariş girildi. Bu rakam, geçtiğimiz senenin aynı ayına kıyasla yüzde 50 civarında yükseliş gösterdi. Temmuzda alınan siparişlerde ise yıllık bazda üç kata varan bir artış kaydedilmişti.
Türkiye de Baltık buğdayına yöneldi
Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre, normalde Rus buğdayını tercih eden Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Sudan gibi ülkeler şimdi Baltık kaynaklı tahıla talep gösteriyor. Vilnius merkezli Scandagra şirketi, Baltık bölgesinin köklü müşterileri olan Nijerya ve Güney Afrika'dan gelen siparişlerde de ciddi bir yükseliş olduğunu duyurdu. Rusya'nın Ukrayna'ya ait liman tesislerine ve deniz taşımacılığı altyapısına saldırılarını sıklaştırması, Karadeniz rotasındaki yükleme kapasitesini daraltmış durumda. Küresel tedarik konusundaki kaygılar buğday fiyatlarını bu hafta son üç yılın zirvesine taşıdı.
Talepteki kaymanın nedeni
Scandagra'nın Litvanya ve Letonya'daki tarım emtiaları ticaretinden sorumlu yöneticisi Karolis Tarasevicius, pazardaki hareketliliğin kayda değer bir dönüşüme işaret ettiğini belirtti. Tarasevicius, Rusya ile Ukrayna arasında bir uzlaşı sağlanmaması ve şu anki tablonun bir-iki hafta daha devam etmesi durumunda, Türkiye, Sudan, Libya ve Mısır gibi Baltık tahılına daha az yönelen pazarlara satışların da artabileceğini öngörüyor.
Fiyat farkı satışları sınırlıyor
Kremlin'e yakın çevrelerden edinilen bilgilere göre Rusya, barış müzakerelerinin tıkandığı yönündeki değerlendirmeyle Ukrayna'daki altyapı hedeflerine yönelik saldırılarını artırmaya hazırlanıyor. Buna karşın Baltık buğdayının Rus üründen daha yüksek fiyatlı olması bazı alıcıları sözleşme yapmaktan çekindiriyor. Copenhagen Merchants'ın Litvanya ofisinde baş broker olarak görev yapan Gintaras Pauza, bu fiyat farkının satın alma kararlarını kısıtladığını ifade etti.
- Ağustosta Baltık limanlarından yaklaşık 1 milyon ton buğday rezerve edildi.
- Temmuz rezervasyonları yıllık bazda üç katına ulaştı.
- CM Navigator'a göre bölgede bu sezon ihraç edilebilecek yaklaşık 6 milyon ton buğday bulunuyor.
Avrupa Birliği'nde yaz boyunca etkili olan sıcak hava dalgaları tahıl üretimini olumsuz etkileyerek bölgenin ihracat gücünü zayıflattı. Buna karşın Baltık ülkelerindeki mahsuller daha yağışlı geçen hava koşullarından fayda sağladı. CM Navigator analisti Donatas Jankauskas, Rusya ve Ukrayna'nın ağustos ihracatındaki sert düşüşün ortaya çıkardığı boşluğun farklı tedarikçilerce doldurulması gerektiğini söyledi. Emtia fiyatlarındaki bu tür dalgalanmaların alım gücüne etkisini takip etmek isteyenler enflasyon hesaplama aracından yararlanabilir.
