Türkiye'de istihdam piyasası bu yıl sektörler arasında belirgin bir ayrışmaya sahne oluyor. TDC (Training Development Center) Kurucusu Dr. Özlen Çetin Ege, Bloomberg HT'ye yaptığı değerlendirmede ücretli çalışan sayısının yaklaşık yüzde 2,5 arttığını, ancak bu artışın sektörlere eşit yansımadığını aktardı. Ege'ye göre inşaat, yiyecek-içecek ve ticaret alanlarında istihdam genişlerken imalat sanayisi belirgin biçimde küçülüyor.
Geleneksel sektörlerde küçülme daha sert
Ege, daralmanın özellikle tekstil, giyim ve deri gibi geleneksel üretim kollarında daha yüksek oranlarda gerçekleştiğine dikkat çekti. Bu yılın, sektörler arası dönüşümün ve ayrışmanın sert biçimde yaşandığı bir dönem olduğunu vurguladı.
Kadın istihdamı artıyor ama yöneticilikte temsil zayıf
Kadın istihdamında yüzde 2,7'lik bir artış olduğunu belirten Ege, buna rağmen kadınların işgücüne katılım oranının Türkiye'de yüzde 36 civarında kaldığını söyledi. Uluslararası Çalışma Örgütü verilerine göre bu oranın küresel ölçekte yüzde 40'lar seviyesinde olduğunu, Türkiye'nin ise 2028 yılına kadar yüzde 40'a ulaşma hedefi bulunduğunu hatırlattı. Ege, asıl sorunun yönetim kademesindeki kadın temsili olduğunu vurgulayarak şu bilgileri paylaştı:
- Üst düzey yöneticilerin beşte biri kadın
- Türkiye'de şirketlerdeki kadın yönetici oranı yüzde 19, Avrupa Birliği'nde yüzde 35
- SPK'nın belirlediği yüzde 25'lik kadın yönetici hedefi henüz karşılanmadı
- CEO pozisyonlarında kadın temsili yüzde 5,3, AB'de ise yüzde 11
Çalışan-yönetici güveni zayıflıyor
Glassdoor İş Yaşam Trendi Raporu'na atıfta bulunan Ege, çalışanlarla yöneticiler arasındaki iletişim kopukluğunun büyüdüğünü söyledi. Çalışanların yüzde 46'sının yöneticileriyle uyumsuz olduğunu belirten Ege, küresel çaptaki toplu işten çıkarmaların da kaygıyı artırdığını, çalışanların yüzde 56'sının yapay zekayı bir tehdit olarak gördüğünü aktardı. Uzaktan çalışmanın yönetici-çalışan bağını zayıflatabildiğini, iş fırsatlarının azalmasının ise çalışan memnuniyetini olumsuz etkilediğini ifade etti.
Türkiye'nin uzaktan çalışma ve iş yaşamı sıralamasında 60 ülke arasında 48. sırada yer aldığını belirten Ege, listenin başında Yeni Zelanda, İrlanda, Belçika ve Almanya'nın bulunduğunu, Türkiye'nin ABD'nin önünde konumlandığını söyledi. Uzun çalışma sürelerinin ve yaşam maliyetlerinin ücretleri karşılamakta yetersiz kalmasının tükenmişliği artıran etkenler arasında olduğunu vurguladı.
Yeni dönem trendi: Ghosting
İş dünyasında hem adaylar hem yöneticiler tarafından sergilenen "ghosting" davranışının yaygınlaştığını belirten Ege, işe başlayacağı kesinleşen bazı adayların haber vermeden işe gelmediğini, bazı yöneticilerin de mülakat sonrası adaylara geri dönmediğini aktardı. Yeni nesil çalışanlarda sorumluluktan kaçınma eğiliminin bu davranışı beslediğini söyledi. Ege son olarak, yapay zeka, siber güvenlik, enerji ve çevre alanlarında nitelikli personel ihtiyacının arttığını, savunma sanayisi ile enerji sektörlerinde bu ihtiyacın gelecekte daha da yükseleceğini belirtti.
