İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman ile Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığına dair yapılan görüşmenin sonuçlarını devlet televizyonuna aktardı. Garibabadi'ye göre taraflar, boğazda ortak bir koridorun devreye alınması konusunda mutabık kaldı; bu adım aynı zamanda güney güzergahının devre dışı bırakılması anlamına geliyor.
Geçiş genişliği geçici olarak belirlendi
Anlaşmaya göre boğazdaki taşımacılık için ayrılan alan, şimdilik 7 mil genişliğinde tutulacak. Garibabadi, Umman'ın güney hattını tümüyle kapatmayı kabul ettiğini, zaten İran ordusunun bu güzergahtan geçişe halihazırda müsaade etmediğini belirtti. Yetkili, düzenlemenin kalıcı olmadığını, Umman ile ileride sabit bir güzergah üzerinde ayrıca müzakere yürütüleceğini sözlerine ekledi.
Garibabadi, boğazın fiilen hâlâ kapalı durumda olduğunu, denetimin tamamen İran'da bulunduğunu savundu. Gemilerin boğazdan serbestçe geçtiğine dair haberlerin doğru olmadığını iddia eden yetkili, ABD başta olmak üzere diğer devletlerin, boğazın yalnızca Tahran'ın koyduğu kurallar çerçevesinde işlerlik kazanacağını bilmesi gerektiğini vurguladı.
Açılış için ABD'den beklenen adımlar
Garibabadi, boğazın yeniden trafiğe açılabilmesi için önce Washington yönetiminin daha önce üstlendiği ancak yerine getirmediği yükümlülükleri tam anlamıyla karşılaması gerektiğini söyledi. Açıklamalarında şu şartları sıraladı:
- Tüm cephelerde sürdürülen çatışmaların durdurulması
- Uygulanan ablukanın kaldırılması
- Yemen'deki durumun bir çözüme kavuşturulması
Bugün Umman ile varılan mutabakatın metninin kamuoyuyla paylaşılmayıp yalnızca sözlü açıklamayla yetinilmesinin nedenini de Garibabadi açıkladı: Tahran yönetimi henüz resmi bir taahhüde girmiş değil.
Mayın iddialarına sert tepki
Bazı ABD'li yetkililerin boğazdaki mayınların temizlendiğini, bir kısmının temizlenmesi için de gemi gönderileceğini söylemesine ilişkin soruya Garibabadi, ABD'nin mayınları gerçekten temizlediğini iddia ediyorsa neden kendi gemisini geçirmediğini sorarak karşılık verdi. Mayınların konumunu İran dışında kimsenin bilmediğini öne süren yetkili, ABD'nin bölgeye mayın tarama gemisi göndermesi halinde bu gemilerin İran için hedef haline geleceğini söyledi. Garibabadi, Trump'ın mayın temizliğine dair açıklamalarının yalnızca piyasaları yatıştırmaya yönelik olduğunu ileri sürdü.
Pakistan aracılığıyla iletilen mesaj
Garibabadi, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir'in Tahran'ı ziyareti sırasında ABD'ye bir mesaj gönderildiğini açıkladı. Bu mesajda yeni bir müzakere sürecine gerek olmadığı, ABD'nin İslamabad'da varılan mutabakata uyması ve Hürmüz Boğazı'nın açılması için mutabakat zaptındaki taahhütlerini yerine getirmesi gerektiği bildirildi.
