Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) küresel gıda fiyatlarını izlediği endeks, Ağustos ayında 2022 sonundan bu yana görülmemiş bir seviyeye ulaştı. Jeopolitik gerilimlerin ve olumsuz hava koşullarının tedarik zincirinde yarattığı endişe, fiyatlardaki yükselişin arkasındaki temel etken olarak öne çıktı.
Endeksteki artışın boyutu
FAO Gıda Fiyat Endeksi, Temmuz ayına kıyasla yüzde 1,9 oranında yükseldi. Yıllık bazda ise artış yüzde 2,5 olarak kaydedildi. Yükselişte tahıllar, şeker ve süt ürünlerindeki fiyat hareketleri belirleyici oldu. Aynı dönemde Türkiye'de gıda enflasyonu yüzde 33,4 seviyesinde ölçüldü ve küresel gıda enflasyonuyla Türkiye arasındaki fark son 8 ayın en düşük seviyesine geriledi.
Arz tarafındaki baskılar
Küresel gıda piyasaları, üreticilerin artan girdi maliyetleriyle mücadelesinin yanı sıra arz, ticaret ve iklim kaynaklı sorunların etkisi altında kalmaya devam ediyor. Temmuz ortasından itibaren tırmanan Rusya-Ukrayna gerginliğinde Rusya'nın saldırılarını artırmaya yönelik hazırlıkları, Ukraynalı çiftçilerin tahıl ihracatını zorlaştırıyor. ABD ile İran arasındaki barış müzakerelerine dair umutların zayıflaması piyasadaki riski büyütürken, Avrupa'da zayıf rekolte beklentisi kıtanın ithalata bağımlılığını ve küresel arz rekabetini artırıyor.
- Küresel buğday fiyatları Ağustos'ta yüzde 2,6 arttı
- Şeker fiyatları aynı ayda yüzde 11,9 ile sert bir yükseliş gösterdi
- Bloomberg Tarım Spot Endeksi Ağustos'ta yüzde 13'ten fazla değer kazandı ve bu, Temmuz 2012'den bu yana en hızlı aylık artış oldu
Önümüzdeki döneme dair beklentiler
Beklenenden güçlü seyreden El Niño etkisinin sürmesi nedeniyle hava koşullarına bağlı tarımsal risklerin kısa vadede azalmayacağı, küresel gıda piyasalarının yeni bir enflasyonist şokla karşı karşıya kalabileceği belirtildi. Türkiye'deki fiyat hareketlerini takip etmek isteyenler enflasyon hesaplama aracından yararlanabilir.
