Deloitte Türkiye ile Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK) ortaklığında hazırlanan Türkiye Spor Ekonomisi ve Sektör Raporu kamuoyuyla paylaşıldı. İnceleme; futbol, basketbol ve voleybolun yanı sıra okul sporları, amatör branşlar, paralimpik faaliyetler, e-spor ve spor turizmini kapsayan geniş bir çerçevede gerçekleştirildi.
Verilere göre profesyonel ile amatör ligler, ulusal idari yapılar, okul ve üniversite turnuvaları ile e-spor faaliyetlerindeki yıllık harcama tutarı yaklaşık 81 milyar lira oldu. Yerel idareler ile merkezi yönetimin yaklaşık 100 milyar liralık altyapı yatırımları eklendiğinde ekosistemin toplam yıllık harcama büyüklüğü yaklaşık 181 milyar lira seviyesine yükseldi. Tesislerin genele yayılmasını sağlayan kamu kaynakları, spor alanındaki fiziki yapının temel dayanağını oluşturdu.
Profesyonel branşlarda gelir dağılımı
Geçen yıl baz alınarak hesaplanan 54,2 milyar liralık profesyonel kulüp ile sporcu pazarında ana pay futbol branşına ait oldu. Futbol, tüm profesyonel pazarın yaklaşık yüzde 75'ini tek başına oluşturdu.
- Futbolda bilet satışları, kombine kartlar, VIP localar ve mağaza gelirlerini içeren doğrudan taraftar harcamaları yaklaşık 18,5 milyar lirayı buldu.
- Geçen yılki tahminlere göre voleybol ekonomisi yaklaşık 4,6 milyar liralık hacim yarattı.
- Kadın voleybol ligleri bu toplamın yaklaşık yüzde 60'ını oluştururken, Sultanlar Ligi tek başına profesyonel voleybolun yaklaşık yüzde 45'ini temsil etti.
- Basketbol branşının yarattığı pazar büyüklüğü ise yaklaşık 7,3 milyar lira seviyesinde kaydedildi.
Amatör faaliyetler ve turizm hareketliliği
Tabana yayılan amatör spor pazarının parasal boyutu yaklaşık 10 milyar lira olarak belirlendi. Bu alanda futbol yaklaşık 4,7 milyar lirayla öne çıkarken, basketbol ve voleybol branşları da genç sporcuların gelişiminde rol oynadı. Diğer yandan 2024-2025 eğitim-öğretim döneminde okul sporları organizasyonlarına dahil olan öğrenci sayısı yaklaşık 1,3 milyona ulaştı.
Yıllık ekonomik hacmi yaklaşık 45-55 milyar lira aralığına çıkan spor turizminde gelirlerin yaklaşık yüzde 50-60'ı yabancı ziyaretçilerden sağlandı. Antalya-Belek bölgesindeki golf turizmi ile profesyonel kulüplerin hazırlık kampları bu segmentin başlıca gelir kaynakları oldu.
Kurumsal değerlendirmeler
Araştırma sonuçlarını değerlendiren Deloitte Türkiye yetkilisi Elif Düşmez Tek, spor dünyasının sadece sahadaki rekabetten ibaret olmadığını, ekonomik katma değer yaratan ve teknolojik dönüşümü besleyen stratejik bir güce dönüştüğünü belirtti. TMOK ile yürütülen ortak çalışmanın sektörel yapıyı şeffaf ve ölçülebilir bir zemine taşımayı hedeflediğini aktardı.
TMOK Başkanı Veli Ozan Çakır ise mevcut ekosistemin büyük ölçüde futbol, basketbol ve voleybol ekseninde şekillendiğini ifade etti. Popüler branşlarda yayın ve sponsorluk gelirleri sayesinde veri üretmenin daha kolay olduğunu kaydeden Çakır, geniş kitleleri barındıran olimpik ve amatör alanlarda veri altyapısını güçlendirmek istediklerini bildirdi.
