Avrupa Birliği tarafından 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla uygulamaya alınan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), ithal malların sera gazı salımlarına ek maliyet yüklüyor. Ancak Avrupa Komisyonu tarafında resmi denetçi atamasının henüz gerçekleşmemesi, Türkiye'den Avrupa pazarına çimento gönderen üreticilerin teslimatlarında gecikmelere yol açtı. İdari belirsizlik sebebiyle cezai yaptırım riskiyle karşılaşmak istemeyen Avrupalı ithalatçılar, alımlarını AB sınırları içerisindeki tedarikçilere kaydırmaya başladı.
Karbon salımı teyidi gecikince müşteriler yön değiştirdi
İstanbul'da düzenlenen uluslararası INTERCEM 2026 Konferansı sırasında değerlendirmelerde bulunan ÇCSİB Yönetim Kurulu Başkanı Ender Şahin, Bloomberg HT yayınında ihracatçıların yaşadığı zorlukları paylaştı. Şahin, emisyon ölçümlerini şu an kendi verileriyle alıcılara ilettiklerini, fakat bu verilerin Avrupa adına yetkilendirilmiş akredite bir merci tarafından onaylanması gerektiğini vurguladı. Komisyonun denetçi seçimini son çeyreğe ertelediğini hatırlatan Şahin, firmaların Ocak 2027 tarihine kadar denetimden geçmesinin takvim açısından oldukça güç olduğunu ifade etti.
Denetçi eksikliğinin Avrupalı üreticileri koruma amacıyla bilinçli şekilde geciktirildiğini öne süren Şahin, onay mekanizmasının işlememesi yüzünden kıtadaki pek çok müşteriyi kaybettiklerini ve yalnızca sağlanan verilere güvenerek inisiyatif alan alıcılarla ticaretin sürdürülebildiğini kaydetti.
Enerji fiyatları ve lojistik maliyetleri baskı yaratıyor
Orta Doğu sahasındaki çatışmalar ile ABD-İran gerilimi sonrasında Hürmüz Boğazı'nın ulaşıma kapanması, deniz taşımacılığı navlunlarını yukarı çekti. Petrol fiyatlarındaki sıçrama ve ithal girdilerdeki pahalılaşma çimento imalatını doğrudan etkiledi:
- Klinker üretiminde kullanılan ithal kömürün fiyatı son 3 ayda yüzde 40 oranında yükseldi.
- Navlun masraflarındaki artış nedeniyle fiyat tutturamayan bazı yabancı alıcılar sözleşmelerini yerine getiremedi.
- İptal edilen tonajlar coğrafi konum avantajı sayesinde hızla Suriye gibi alternatif pazarlara yönlendirildi.
- Mısır, Vietnam ve Suudi Arabistan gibi bölgesel rakipler iptal olan siparişleri başka ülkelere kaydırmakta Türk üreticiler kadar esneklik gösteremedi.
Yeniden inşa süreçleri ve hedef pazarlar
Son 10 yıldır kesintisiz biçimde ABD pazarının en büyük tedarikçisi konumunu koruduklarını belirten Ender Şahin, klinker ihracatında Afrika'nın ana rotalardan biri olmaya devam ettiğini aktardı. Şahin, savaş sonrası toparlanma dönemine girecek olan Suriye ve Ukrayna pazarlarının gelecek dönem açısından sektörde yüksek umut vadettiğini ve bu doğrultuda hazırlık yürüttüklerini söyledi.
Türk müteahhitlerin yeniden giriş yaptığı geleneksel pazar Libya'da da toparlanma görüldüğünü bildiren Şahin, geçmişteki aksaklıkların ardından an itibarıyla bu ülkeden gelen sipariş hacminin belirgin şekilde arttığını açıkladı.
