Avrupa Birliği (AB), Grönland ile ekonomik ve stratejik ilişkilerini güçlendirmek amacıyla bu yıl ve gelecek yıl toplam 200 milyon euroluk yeni yatırım gerçekleştireceğini duyurdu. Başkent Nuuk'ta düzenlenen ortak basın toplantısında AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen taraflar arasındaki işbirliğini derinleştiren ortak bir bildiriye imza attı.
Yatırımların odaklanacağı üç temel alan
Hazırlanan finansman planının bağlantı, temiz enerji ve kritik ham maddeler olmak üzere üç ana başlıkta yoğunlaşacağını belirten von der Leyen, projelerin adanın kalkınmasına doğrudan katkı sunacağını ifade etti. Paket kapsamındaki teknik ve altyapı adımları şöyle sıralandı:
- Grönland'ın uydu kapasitesi geliştirilecek; adanın kuzey yerleşimleri hemen, doğudaki uzak bölgeleri ise ekim ayından itibaren daha hızlı internete erişecek.
- Hidroelektrik potansiyelinden yararlanmak üzere yeni santraller finanse edilecek ve yenilenebilir hidrojen gibi temiz sanayi alanları desteklenecek.
- Kritik hammadde sahaları arasında yer alan Amitsoq grafit projesinin hazırlık çalışmalarına kaynak ayrılacak.
- Malmbjerg molibden madeni projesinin devreye girmesiyle adaya yıllık 90 milyon euroya varan katma değer sağlanabilecek.
Yatırım çerçevesinin konut üretimi, yerel girişimler, sürdürülebilir turizm ve eğitim modellerini de kapsayacağını aktaran von der Leyen, Grönlandlı gençlerin Erasmus programına katılımının artırılacağını kaydetti. AB Komisyonu ayrıca bir sonraki uzun vadeli bütçede adaya tahsis edilen kaynağın 2034 yılına kadar iki katını aşarak 530 milyon euroya çıkarılmasını önerdi. Uluslararası piyasalarda işlem yapan ve parite hareketlerini izlemek isteyen kullanıcılar Döviz Hesaplama aracından yararlanabilir.
Arktik bölgesinde artan stratejik rekabet
Toplantıda uluslararası hukukun sınır dokunulmazlığı ve egemenlik ilkelerine dayandığını hatırlatan von der Leyen, Arktik coğrafyasının küresel jeopolitik gerilimlerin merkezine dönüştüğünü ve bölgeye yönelik yeni AB Arktik stratejisinin sonbaharda ilan edileceğini bildirdi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, 2015'teki çerçeve anlaşmadan bu yana dünyanın ciddi biçimde değiştiğini ve tarafların karşılıklı işbirliğine ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Danimarka ve ABD ekseninde güvenlik dengesi
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Avrupa'nın bölgedeki gelişmelere seyirci kalmayacağını ve 10 müttefikin katılımıyla düzenlenecek Arktik Kalkanı tatbikatında olduğu gibi güvenliğin tahkim edileceğini söyledi. Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump'ın adanın kontrolüne dair geçmişteki açıklamaları ve anlaşmaya verebileceği olası tepkiler hakkında yöneltilen soruya Danimarka'nın egemen bir devlet olarak hem AB hem NATO üyesi olduğunu hatırlatarak yanıt verdi.