Avrupa Birliği'nin genişleme politikasından sorumlu isim, birliğin yeni üye kabulüne hazırlanma sürecinde köklü bir yaklaşım değişikliğine gidilmesi gerektiğini açıkladı. Zagreb'de düzenlenen Hırvatistan Büyükelçiler Konferansı'nda konuşan Kos, mevcut uluslararası koşulların AB'yi genişleme stratejisini gözden geçirmeye ittiğini belirtti. Aday ülkelerin üyelik müzakerelerinde son aşamaya yaklaştığı bu dönemde, Komisyon'un somut öneriler sunacağını ifade etti.
Dört ana başlık öne çıkıyor
Kos, ele alınması gereken konuları sıraladı. Buna göre öncelik, antlaşma metinlerinde değişikliğe gitmeden karar alma süreçlerinin esnekleştirilmesine verilecek. Ayrıca demokrasi ve hukukun üstünlüğü alanında daha sağlam güvence mekanizmalarının kurulması, aday ülkelerin Birliğe kademeli biçimde dahil edilmesi ve yeni katılımların doğuracağı sonuçları yönetecek geçiş düzenlemelerinin hayata geçirilmesi gündemde.
- Tek bir üyenin veto yoluyla süreci kilitleyebildiği alanların daraltılması
- Kurumların kriz anlarında daha hızlı karar alabilecek şekilde yapılandırılması
- Hukukun üstünlüğünden geri adım atılmasını önleyecek denetim mekanizmaları
- Aday ülkelere üyelik öncesi somut kazanımlar sunan aşamalı entegrasyon modelleri
"Truva atı" uyarısı ve bütçe vurgusu
Kos, yeni katılan ülkelerin zamanla demokratik standartlardan uzaklaşmasının önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayarak, birliğin bugün ya da ileride "Truva atlarını" bünyesine almaması gerektiğini söyledi. Genişleme sürecinde "ya hep ya hiç" mantığından vazgeçilmesi çağrısında bulunan Kos, adayların üyelik tamamlanmadan önce de somut faydalar görebileceği kademeli bir modelin geliştirilmesini istedi. Birlik bütçesinin, genişleme sonrasında da AB'nin önceliklerini finanse edebilecek yapıda kalması gerektiğinin altını çizdi.
Komisyon'un bu önerileri, Ekim ayında yapılması beklenen AB liderler zirvesi öncesinde masaya yatırması bekleniyor. Ekonomik gelişmelerin finansal etkilerini takip etmek isteyenler finans hesaplamaları araçlarından yararlanabilir.
